'Porno kan stelletjes helpen in de relatie'

Een interview met Linda Duits

Linda Duits beschouwt zichzelf als ‘hartstikke pro-porno’. Ze is schrijver en publicist. Als onderzoeker en universitair docent is ze verbonden aan de Universiteit Utrecht en verdiept zich in de seksualisering van de media, pornografie en wat dit met jongeren doet.

'Porno kan stelletjes helpen in de relatie'

Je noemt jezelf pro-porno. Leg eens uit.
Zeker. Ik ben wat je noemt een sekspositieve feminist. Ik benader seksualiteit vooral vanuit het perspectief van plezier. Pornografie dus ook. Als onderdeel van het menselijk gedrag, en dus niet per definitie problematisch.

Een van de belangrijkste redenen waarom ik zo pro-porno ben, is dat er enorm veel diversiteit in porno is. Diversiteit in handelingen en in lichamen. Grote borsten, kleine borsten, lichaamsbeharing of juist niet. Traditionele media hebben een vrij standaard schoonheidsideaal. Porno stelt mensen in staat om te ontdekken wat ze zelf lekker vinden en waar ze opgewonden van raken. 
Het is toch een stuk moeilijker om daar in real-life achter te komen. Veel heterostellen vinden het lastig om hun fantasie te delen met elkaar, er is veel schaamte. 
Alles wat je kan bedenken, daar is porno over gemaakt. Als jij rubberen regenlaarzen leuk vindt, kan je daar porno over vinden. Je komt er ook achter wat je niet fijn vindt. Het is een manier om je seksuele ontwikkeling verder te helpen.

Zie je porno dan als een soort seksuele voorlichting?
Nee, het is totaal iets anders. Er bestaat wel educatieve porno, met lessen over hoe je bepaalde standjes doet. Voorlichting is nog steeds cruciaal als het gaat om hoe je je beschermt tegen soa’s en hoe je op een veilige manier plezier aan seks kan beleven. Daar gaat porno allemaal niet over, dat is ook niet de taak van porno-makers.
Als je van Franse literatuur houdt, moet je ook op school eerst de Franse taal leren. Vervolgens ga je zelf op zoek naar je favoriete Franse romans en ontdekt je het genre dat je het meest aanspreekt. 

Dus mensen die geen porno hebben gekeken missen iets essentieels?
Er zijn mensen die genoeg hebben aan hun eigen fantasie, nou mooi voor ze. Ook zijn er mensen die er bezwaar te hebben vanuit feministisch of religieus perspectief. Bij die laatste categorie kan ik mij wel voorstellen dat ze iets missen.
Ik heb in de Volkskrant een keer een stuk geschreven met de titel: ‘Maakt porno de wereld beter?’ aan de hand van een boek van een Australische wetenschapper. Hij beweerde dat toegang tot porno ervoor zorgt dat het aantal verkrachtingen afneemt, gebaseerd op onderzoek. Een ander onderzoek laat weer zien dat mannen na het kijken van porno eerder geneigd zijn om seksuele grenzen over te gaan dan mannen die dat niet doen. In die zin is er helaas ook een woud aan onderzoeken die elkaar tegenspreken.
Uit zijn onderzoek bleek wel dat er ook meer gendergelijkheid zou zijn bij mensen die porno kijken.

Terwijl veel vrouwen in porno toch juist als gebruiksvoorwerp worden neergezet. Ze zijn er puur om de man te bevredigen.
Het is een misvatting dat porno vrouwen objectificeert. Er is porno die dat doet, maar ook heel veel porno die dat juist niet doet. Veel porno gaat over het vrouwelijk genot, juist de vrouw wordt centraal gesteld. Uit onderzoek van de UvA blijkt dat vrouwen veel meer met hun gezicht in beeld komen en dat de man juist vaak als object wordt neergezet. Zijn hoofd is nauwelijks te zien. 
Een ander voordeel van porno is dat het een positieve rol kan spelen voor stelletjes die vastlopen. Het is allereerst belangrijk dat als je seksuele problemen ervaart, om dit met een seksuoloog te bespreken. Er zijn zo veel vrouwen die alleen seks hebben om hun man een plezier te doen, dat is erg zonde. Ik denk juist dat porno dan kan helpen.

Het kan ook juist ontwrichten. Uit een onderzoek van Margriet bleek dat 70% van de vrouwen het porno-kijken van de man als ontrouw ervaren.
Ja, en dus is het extra moeilijk voor een man om open te zijn voor hun porno-kijken. We hebben toch het idee dat porno en masturbatie iets is wat je niet zou moeten doen in een monogame seksuele relatie. Seksualiteit mag niet plaatsvinden zonder de partner en dat is wat masturbatie natuurlijk wel is, porno is daarbij een hulpmiddel. Het is heel anders als iemand in zijn eentje onder de douche denkt aan zijn vrouw of dat hij op zolder kijkt naar andere vrouwen. Het maakt het allemaal moeilijk over te praten. Het zorgt ervoor dat dingen niet verteld worden, en liegen is toch het voorland van bedrog. 

Critici zeggen dat porno-kijkers de porno-verwachtingen ook mee de slaapkamer in nemen. 
Ja, maar je hebt ook mannen die kookprogramma’s kijken en dan verwachten dat hun partner kookt als een sterrenchef. Dan adviseer je ze toch ook niet om geen kookprogramma’s meer te kijken? Wat gebeurt hier nu eigenlijk? Waarom heb je deze verwachtingen?
We hebben een seksuele revolutie gehad, maar toch blijft het praten met partners ontzettend moeilijk. Wanneer zie je nou in een film dat stelletjes hier met elkaar over praten? Nooit. 
Mensen willen erg graag dat het vanzelf gaat, het romantische idee dat je van elkaar houdt en het dus allemaal goed komt. Maar dat is gewoon niet realistisch. Het past gewoon niet altijd even goed, letterlijk en figuurlijk. Ga naar een therapeut en bespreek dit alsjeblieft. En ik geloof ook dat porno kan helpen. 

Porno wordt volgens jou dus geproblematiseerd?
Het idee dat porno problematisch is als je kijkt naar de effecten, vind ik onzin. Minstens 90% van de mannen en minstens 75% van de vrouwen heeft wel eens porno gekeken, en hoeveel mensen hebben er nou echt problemen mee? Een heel kleine minderheid.  

Je erkent niet dat porno verslavend kan zijn? 
Wat interessant is voor jullie, zeker als EO, is dat christelijke mannen eerder spreken over verslaving dan niet-christelijke mannen. Op het moment dat je iets doet wat je eigenlijk niet wil doen, ben je zondig bezig en problematiseer je je eigen gebruik. Christelijke mannen zullen daarom eerder de diagnose ‘verslaving’ omhelzen dan niet-christelijke mannen.
De vraag is natuurlijk wanneer spreekt je over een verslaving. Ik ken veel mannen die ontzettend veel porno kijken, maar voor wie het helemaal niet problematisch is. Terwijl iemand op Urk nog niet eens de helft al problematisch vindt.

Jongeren van nu zijn opgegroeid met de smartphone en hebben dus eigenlijk altijd porno binnen handbereik gehad. Wat doet dit met hen?
Klopt, het is de eerste generatie die constant toegang heeft tot porno. Maar het is niet zo dat ze constant die toegang gebruiken. Jongeren kijken helemaal niet zo heel erg veel porno, blijkt uit onderzoek. Wat we zien uit onderzoek is dat jongeren zelfs steeds later beginnen met seks. In vijf jaar tijd is dat van 17 naar 18 gegaan, een heel grote verschuiving. En het is niet zo dat jongeren dat opvullen met porno.

Heb je nog tips voor ouders over hoe ze hiermee om moeten gaan?
Het belangrijkste is dat je kind zich veilig genoeg voelt bij jou om vragen te stellen. Ze hebben een vraagbaak nodig. 
Tegelijkertijd moet je ook de privacy van je kind respecteren. Als je vermoedt dat je kind porno kijkt hoef je hem of haar niet gelijk te confronteren. Heb ook vertrouwen in je kind. De Nederlandse jeugd doet het best heel goed. In Amerika ligt de nadruk op ‘het mag niet’ en ‘het is gevaarlijk’ en daar zijn de problemen veel groter. Seks als iets engs en vies zien, helpt niemand. Het zorgt ook voor een klimaat dat niemand erover wil praten, en dat is funest.