Explainer: waarom veel christenen rechts stemmen

Onder christelijke opiniemakers lijkt het linkse geluid vaak dominant. Toch stemmen steeds meer christenen rechts. Religiejournalist Robin de Wever brengt de bekendste soorten rechtse christenen in kaart.

Explainer: waarom veel christenen rechts stemmen

Eerst maar de vraag waarom sommige christenen rechts zijn en andere links. Om heel kort te gaan: die zijn grotendeels terug te voeren op de vraag op welk niveau Jezus’ boodschap je op politiek niveau moet uitwerken. De zorg voor je naaste bijvoorbeeld, is dat iets wat de overheid op zich moet nemen? Of moet je dat vooral zélf doen, en moet de overheid zorgen voor een samenleving en een cultuur waarin christelijke moraal kan gedijen? Veel rechtse christenen gaan uit van het laatste.

Het woord cultuur is dan nooit ver weg. Als een christen gelooft dat Jezus de enige weg is om tot God te komen, wat dan te denken van moslims? Zijn ze vooral medemensen van wie je je weinig aantrekt en van wie je misschien zelfs wat kunt leren? Of zie je ze en hun moskeeën toch ook als een bedreiging voor de christelijke samenleving en cultuur die je nastreeft?

De SGP

De SGP komt in zijn eigen woorden ‘op voor de christelijke cultuur en traditie in Nederland’. Die traditie zit hem uiteraard in zaken als zondagsrust - die moet beschermd worden.

Andere bedreigingen zijn seksuele losbandigheid (van hitsige posters in bushokjes tot volgens de SGP onbijbelse praktijken als homorelaties), abortus (dat komt volgens de SGP neer op kindermoord) en de islam. Die laatste zorgde de afgelopen jaren soms voor dilemma’s. Iedere SGP’er vindt dat Syrische vluchtelingen steun en opvang verdienen, maar tienduizenden moslims binnenlaten - dat is een wel erg grote concessie.

Forum voor Democratie

Hoewel frontman Thierry Baudet zegt zelf geen christen te zijn, noemt hij zijn partij Forum voor Democratie de meest chistendomvriendelijke partij van Nederland. Steeds meer christenen voelen zich aangetrokken tot deze partij. Voorstanders vinden dat FvD christelijke waarden beschermt - critici vinden hem gevaarlijk. NieuwLicht maakte een tv-uitzending over de christelijke Forum-stemmer.

En verder?

In Nederland komt de Christenunie ook deels voort uit een rechtse, gereformeerde traditie en zit op veel van die identiteits-thema’s grofweg op dezelfde golflengte als de SGP. Maar: op thema’s als armenzorg en klimaat is ze weer erg links.

Trouwens, in pinksterkerken kom je ook veel rechtse christenen tegen. Bij hen bespeur ik naast sympathie voor de ChristenUnie en de SGP ook warme gevoelens voor andere partijen. De VVD, de PVV en sinds de laatste Provinciale Statenverkiezingen ook Forum voor Democratie.

In Amerika: evangelicals

In het zuiden van de VS huist de misschien wel machtigste groep christenen ter wereld. Voor Nederlanders zijn die evangelicals vaak erg moeilijk te begrijpen. De witte conservatieve protestanten, van wie er tientallen miljoenen zijn, hielpen Donald Trump aan zijn overwinning en zijn een belangrijk onderdeel van de Republikeinse partij.

Ze maken het al decennia lastig om abortus te plegen, en fellere evangelicale groepen steunen de nederzettingenpolitiek in Israël. Mede door hen kon het Israelisch-Palestijns conflict zo hoog oplopen. De strijd voor zondagsrust hebben ze al lang geleden opgegeven, maar verder delen ze veel van de zorgen van de SGP. Over de islam bijvoorbeeld.

In Rome: Franciscus-critici

De rooms-katholieke kerk is veelkleurig. Er zijn katholieken met een sterke socialistische inslag, maar in onder meer Polen, een aantal Afrikaanse landen en van oudsher Ierland is de toon conservatief en rechts. Frankrijk kent ook een rechtse, politiek geëngageerde groep; die haalt af en toe het nieuws met abortusbetogingen.

Zeker onder deze relatief linkse paus levert die veelkleurigheid regelmatig spanningen op. In Rome is er een stevige rechtse oppositie, en die moppert graag over Franciscus. In hun betogen komt het hele christelijke links-rechts-debat samen.

De Heilige Vader heeft de mond vol over armoede en inclusiviteit, merken die critici op. Maar waarom preekt hij niet met dezelfde vurigheid tegen homoseksualiteit, abortus en ander zedelijk verval? En waarom hamert hij er niet op dat de christelijke cultuur superieur is aan de islamitische? Armoede verdient natúúrlijk aandacht. Maar - zo vrezen ze al dan niet terecht - als we onze eigen cultuur niet verdedigen, heerst er in onze cultuur straks morele armoede.