Demonstraties bij abortusklinieken: hulpverlening of smakeloos?

Jarenlang was het relatief stil rondom abortus. De abortuswet werd ingevoerd in de jaren '80 en de laatste decennia leek het een verworven recht waar niet meer aan getornd werd. Maar sinds een aantal maanden wordt er over abortus weer volop gediscussieerd. Belangrijkste onderwerp van gesprek: de demonstraties bij abortusklinieken die steeds meer omstreden zijn. Hoe komt dat en waar gaat de discussie precies over? Lees het in deze explainer van NieuwLicht en geef je mening!

Demonstraties bij abortusklinieken: hulpverlening of smakeloos?

Voor een deel ligt de reden van de oplaaiende discussie in Amerika waar sommige staten de abortuswetgeving een stuk strenger hebben gemaakt. In mei nam de senaat van de staat Alabama een wet aan die vrijwel alle abortussen verbiedt, daar kunnen vrouwen alleen nog een abortus krijgen als hun eigen gezondheid in gevaar is. In Nederland laaide de discussie ook op. In ons land zijn veertien abortusklinieken en zij geven aan een toename van het aantal demonstraties te zien. Ook volgens het Humanistisch Verbond worden vrouwen bij abortusklinieken steeds vaker lastiggevallen. Ze worden ‘geïntimideerd, agressief benaderd en misleid.’ Het Humanistisch Verbond is daarom een petitie gestart voor bufferzones bij abortusklinieken. Op die manier hoopt de organisatie anti-abortusdemonstranten op afstand te kunnen houden zodat vrouwen ongehinderd naar binnen kunnen. Minister de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is in principe voorstander van zo’n bufferzone, maar vindt dat dit een taak is van de gemeenten om te regelen. In Utrecht besloot de burgemeester deze week dat er géén bufferzone komt, vanwege het grondrecht op demonstreren.

Anti-abortusbus

De christelijke Pro-Life beweging Schreeuw om Leven kondigde dit voorjaar aan om met een speciale hulpbus bij abortusklinieken te gaan staan.

De christelijke Pro-Life beweging Schreeuw om Leven kondigde dit voorjaar aan om met een speciale hulpbus bij abortusklinieken te gaan staan. Volgens de organisatie worden vrouwen niet goed voorgelicht over abortus en de alternatieven die er zijn. Daarom is het nodig, stelt de organisatie, om in de aangekondigde bus met vrouwen in gesprek te gaan die eigenlijk voor een abortus komen. Een medewerker vertelt over andere mogelijkheden voor hulp, met als doel dat de vrouwen uiteindelijk toch de zwangerschap doorzetten. Vrouwen kunnen bijvoorbeeld financiële hulp krijgen, zodat het makkelijker wordt om een kind te behouden. In een latere fase wil de organisatie in de bus ook de mogelijkheid bieden om echo’s te laten maken, ‘zodat vrouwen zien dat er niet slechts een klompje cellen aanwezig is maar een kindje. ‘ Volgens de organisatie zouden hiermee drie op de vijf vrouwen die in de bus stappen alsnog afzien van het afbreken van hun zwangerschap.

In het programma Pauw legde directeur Kees van Helden uit hoe Schreeuw om Leven te werk gaat:

Hulp vs. Intimidatie

Het dilemma bij deze discussie: is het hulpverlening wat de demonstranten – of wakers, zoals ze zichzelf noemen - doen? Vervullen organisaties als Schreeuw om Leven een taak die anders zou blijven liggen en bieden ze goede alternatieven aan? Of is het intimiderend en smakeloos om vrouwen die zelf al goed over hun keuze hebben nagedacht, op zo’n kwetsbaar moment aan te spreken?

Veel partijen in de Tweede Kamer vinden dat laatste, bleek uit een Kamerdebat in juni. "Ik had nooit gedacht dat ik anno 2019 nog het recht van vrouwen op abortus moest verdedigen", zei D66-Kamerlid Pia Dijkstra . „Het moet niet gekker worden”, zei VVD-Kamerlid Ockje Tellegen al eerder. „Vrouwen moeten in vrijheid en ongestoord een abortuskliniek kunnen binnengaan.” Ook PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen is verbijsterd. „Dit gaat veel te ver. Je moet niet vrouwen ongevraagd benaderen op zo’n moeilijk moment in hun leven.”

Abortuskliniek het Vrelinghuis in Utrecht hing vanwege de toename van demonstraties een bord op om cliënten te waarschuwen (zie foto)

het Vrelinghuis in Utrecht hing buiten aan de wand een bord op om cliënten te waarschuwen. Bron: ANP
Bord aan de muur bij abortuskliniek het Vrelinghuis in Utrecht. Bron: ANP

Om de demonstraties tegen te gaan en de keuzevrijheid van vrouwen niet in het geding te laten komen kwamen het Humanistisch Verbond en De Bovengrondse met een eigen plan: een buddysysteem voor vrouwen zodat ze niet alleen langs de demonstranten moeten lopen. "Ons doel is om de keuzevrijheid en het recht om zelf te bepalen of je je zwangerschap wilt afbreken of te behouden te waarborgen", vertelt Eva aan EenVandaag.

Wordt de keuzevrijheid van vrouwen inderdaad beperkt door de acties op parkeerplaatsen bij klinieken? Is de werkwijze van Schreeuw om Leven intimiderend en agressief? Volgens een van de medewerkers gaat het juist om een liefdevolle houding en wordt er niet gepusht. In dit artikel van NRC vertelt Anne-Mieke hoe ze te werkt gaat. „Je hebt maar twee, drie seconden de tijd”, Ze staat op en geeft een demonstratie, handen gevouwen. „Goedemorgen, mag ik u wat vragen? Waar komt u voor?” Een open vraag, legt ze uit, creëert een ingang. Als vrouwen stug doorlopen, dan niet pushen. Vertragen ze hun gang, dan kun je meelopen. „Soms zeggen ze: ‘Ik kan niet anders. Als u mijn situatie kende…’ Dan kun je vragen: ‘Joh, wat ís je situatie?’.

Volgens directeur Kees van Helden van Schreeuw om Leven zijn vrouwen die een abortus overwegen te weinig op de hoogte van goede alternatieven. Daar gaat het de stichting om, vertelde hij bij Pauw: ‘We staan bij zeven abortuscentra, één keer in de maand. Bij sommige zelfs maar één uur in de maand. En toch treffen we elke week een vrouw die de hulp accepteert. Als we dat doorberekenen en we zouden bij alle abortuscentra staan en elk uur dat ze open zijn dan praten we over bijna 1600 vrouwen die de hulp accepteren. Dan denk ik dus dat we een serieus probleem hebben in het keuzegesprek vooraf."

Abortusklinieken geven aan dat hulpverlening van organisaties als Schreeuw om Leven niet nodig is omdat in de keuzegesprekken die in klinieken worden gevoerd, altijd wordt doorverwezen naar hulpverleningsinstanties zoals Fiom en Siriz.

Wat vind jij? Help de redactie!

Wat vind jij? Zijn abortusdemonstraties een vorm van hulpverlening of beperkt het de keuzevrijheid van vrouwen juist en moet het dus aan banden gelegd worden? Praat mee via onze facebookpagina.

Heb je een tip voor de tv-redactie van NieuwLicht over dit onderwerp? Of wil je jouw ervaring rondom abortus of demonstraties bij abortusklinieken met ons delen? Klik dan hier.