‘Er is nauwelijks meer contact tussen Israëliërs en Palestijnen’

De verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem, oplopende spanningen met Iran en getergde Palestijnen in Gaza; Israël is jarig maar in alle rust feest vieren, is er niet bij. Anna Krijger, journalist, arabist en schrijver van het boek Hipsters, baarden en martelaren, bestudeerde de Israëlisch-Palestijnse samenleving in al haar facetten. NieuwLicht stelde haar vijf vragen met het oog op de ongetwijfeld turbulente toekomst.

‘Er is nauwelijks meer contact tussen Israëliërs en Palestijnen’

70 jaar Israël: vond jij dat een feestje waard?
Natuurlijk is 70 jaar Israël een feest waard. In korte tijd is Israël opgebouwd tot een modern, welvarend en cultureel bijzonder divers land, een (relatief) veilig thuis voor Joden van over de hele wereld. Tegelijkertijd valt er ook veel te betreuren. De mensenrechten van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever worden geschonden en de Palestijnen in Gaza leven in erbarmelijke omstandigheden. Dat is afschuwelijk.

Het is voor het eerst dat Israël Iran ervan beschuldigt, raketten af te vuren op Israël. Hoe praten mensen in jouw omgeving hierover?
Israëliërs zijn gewend aan dreigingen vanuit binnen- en buitenland. Ze hebben bijna dagelijks te maken aanvallen of aanslagen van Palestijnen, de laatste Libanonoorlog was in 2006 en er zijn verschillende extremistische groeperingen die Israël verbaal dreigen met vernietiging. Ze kunnen er daardoor op een 'luchtige' manier mee omgaan. Dat betekent natuurlijk niet dat ze immuun zijn voor de dreiging van geweld. Iran wordt in Israël over het algemeen als een groot gevaar beschouwd dat via Syrië, een buurland van Israël, bombardementen zou kunnen uitvoeren. 

Hoe kan een nieuwe generatie in Israël/Palestina volgens jou uit de oude loopgraven komen?
‘Dat is een heel lastige vraag. Sinds de bouw van de afscheidings- of bezettingsmuur komen Israëliërs en Palestijnen nauwelijks meer met elkaar in contact. Joodse Israëliërs zijn bang voor aanslag plegende Palestijnen. Palestijnen zijn bang voor Israëlische soldaten en Israëlisch overheidsbeleid dat hen steeds meer rechten ontneemt. Er is ook steeds minder animo voor coëxistentieprojecten van beide kanten. Er zal heel wat moeten gebeuren om dit tij te keren. 

Welke groep heeft de meest hoop voor de toekomst?
De nationaal-religieuze Joden die overwegend in nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever wonen, hebben nu de beste kaarten. De bouw van de nederzettingen heeft nooit echt stilgelegen, maar sinds het aantreden van Trump hebben deze Israëliërs er een belangrijke steun bij. Hun invloed op de binnenlandse politiek groeit en de kans dat de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever ooit het veld zullen moeten ruimen ten behoeve van de oprichting van een Palestijnse staat wordt met de dag kleiner. 

Wat weten wij niet over het conflict dat onze mening zou kunnen veranderen?
Het conflict in Israël en Palestina is zo gepolariseerd dat mensen vaak heel veel weten, maar slechts van één kant van het verhaal. Je hoeft het niet met iemand eens te zijn om begrip te hebben voor zijn of haar situatie. Ik denk wel dat wij, Nederlanders, vaker geneigd zijn om ons te identificeren met Joodse Israëliërs: ze zijn "westers" en lijken op ons. Palestijnen worden vaker over een kam geschoren: het zijn allemaal conservatievelingen en moslims (dat is natuurlijk niet zo) en allemaal bereid om geweld te gebruiken tegen Joden (ook niet waar natuurlijk). Daar mis ik echt de nuance. We zijn echt allemaal mensen, die een waardig leven willen leiden.