Explainer: Boeren onder druk

Is de behandeling van boeren bij de beesten af?

Veehouders in Nederland liggen steeds vaker onder vuur. Door veranderende wet- en regelgeving, activisten op het erf en financiële onzekerheid stoppen steeds meer boeren met hun bedrijf. Ook de framing van de boer als dierenbeul of uitbuiter schaadt het imago van het gemiddelde boerenbedrijf. Wil de boer hierdoor nog wel boer zijn?

Explainer: Boeren onder druk

Het kabinet wil het huidige aantal varkens (12,5 miljoen) in Nederland met 1,5 miljoen varkens verminderen door de introductie van de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (Srv). Hiermee hoopt het ministerie van landbouw varkenshouders te stimuleren om hun werkzaamheden neer te leggen. Minister Schouten verwacht dat met deze ingreep ongeveer 300 varkenshouders zullen stoppen. Uit cijfers van het CBS blijkt echter dat dit beleid de plank behoorlijk misslaat. De afgelopen twee jaar zijn er in Nederland 820 varkenshouders gestopt, terwijl het aantal varkens nagenoeg niet minder is geworden. De vraag is nu of het kleiner wordende aantal varkenshouderijen, die steeds meer varkens hoeden, bevorderlijk is voor het dierenwelzijn en milieu-en natuurbescherming.

Ook is de houding van activisten richting de veehouderij de laatste paar jaar sterk veranderd. Het gaat niet meer alleen om bescherming van het dierenwelzijn. Groepen zoals Meat the Victims strijden nu voor volledige afschaffing van de veehouderij. Deze zogenaamde ‘vegagressie’, zoals journalist en boerensympathisant Caroline van der Plas het noemt, beperkt zich niet meer tot radiospotjes tegen kiloknallers. Radicale veganisten gaan volgens Van der Plas een stap verder door vleesverkopers te belagen en gebouwen te bekladden met leuzen als ‘Vlees = moord’ of ‘Go Vegan’. Activistenorganisaties, zoals Animal Rights en 269 Life, schuwen er ook niet voor om geweld te gebruiken en in te breken in varkensstallen.

Op 13 mei 2019 vielen tweehonderd actievoerders de varkensstallen binnen van Jeroen van Sleuwen in Boxtel om deze vervolgens tien uur lang te bezetten. Activisten hadden hiermee als doel om de leefomstandigheden van dieren te tonen op social media. Als tegenactie verzamelden boeren zich rondom de boerderij van Van Sleuwen om steun te betuigen tijdens de bezetting. Na de gebeurtenis in Boxtel kwamen boeren met eigen initiatieven zoals #doesnormaal en ze verenigden zich in de Facebookgroep Farmers Defence Force.

Ondanks het opzetten van verengingen tegen het activisme zijn veel boeren moedeloos. Waarom zou je als boer nog hard werken als je gebukt gaat onder financiële onzekerheid, toenemende wet- en regelgeving en maatschappelijke kritiek? Wordt het niet tijd dat we onze Nederlandse boeren onze waardering laten blijken of moet de veehouderij echt op de schop?