Problemen na adoptie

Wat zijn de psychische gevolgen van adoptie?

Adoptie staat ter discussie. Waar voorheen de overtuiging gold dat een kind ‘gered’ werd uit veelal erbarmelijke omstandigheden, klinkt er nu een tegengeluid. Is adoptie wel de beste optie voor een kind? Zijn de problemen die adoptiekinderen in hun verdere leven krijgen niet te groot? En wat zijn die problemen eigenlijk?

Problemen na adoptie

Psychische problemen

Niet elk geadopteerd kind ervaart psychische problemen. Dit is afhankelijk van verschillende factoren. Hoe was de situatie in het geboorteland van het kind? Hoe is de interactie tussen de adoptieouders en hun kinderen? En uiteraard speelt ook het karakter van het kind een rol. Het ene kind is temperamentvoller dan de ander.

Harde cijfers over psychische problemen bij kinderen ontbreken. Wel is er in juli 2019 een onderzoek gepresenteerd waaruit blijkt dat geadopteerde volwassenen tevreden met hun leven zijn. Zelfs tevredener dan niet geadopteerde volwassenen. Toch krijgen veel adoptiekinderen tijdens hun weg naar volwassenheid te maken met flink wat mentale hobbels.

Met welke problematiek kunnen adoptiekinderen te maken krijgen?

Hechtingsproblematiek 

Vanaf het moment dat een kindje geboren wordt, zoekt het veiligheid bij zijn ouders. Het wil gevoed, verzorgd en getroost worden. Een kind zoekt onvoorwaardelijke bescherming bij zijn ouders. Bij adoptiekinderen is deze bescherming er aan het begin van hun leven lang niet altijd geweest. Afwijzing, verwaarlozing en mishandeling kunnen zorgen voor een gebrek aan vertrouwen in de adoptieouders en in zichzelf. 

Identiteitsvorming en zelfbeeld 

Adoptiekinderen kunnen zich vaak niet gewenst voelen, waardoor ze het idee hebben ‘er niet toe te doen’ of ‘niet goed genoeg te zijn’. Ze zijn gevoeliger voor afwijzing en hun zelfbeeld is negatief. Ook kan het voor een adoptiekind lastig zijn om te bepalen welke culturele identiteit het heeft. Is het Nederlands of voelt het meer verbinding met het geboorteland?

Rouw 

Een adoptiekind kan meerdere periodes van rouw doorstaan. Zo is er het verdriet over het ontbreken van de biologische ouders. Ook kan het kind gehecht zijn geraakt aan bijvoorbeeld de verzorger in het kindertehuis in het geboorteland. Het afscheid van deze verzorger is iets wat opnieuw een rouwproces met zich mee kan brengen. Wanneer een kind later in zijn leven op zoek gaat naar zijn roots -en bijvoorbeeld hoort dat z'n biologische moeder is overleden-, kan dat opnieuw gevoelens van rouw oproepen. 

Loyaliteitsconflict 

Kinderen voelen zich van nature loyaal aan hun ouders. Dit is een geboorteprincipe en een onbewuste dankbaarheid voor het hebben gekregen van het leven. Adoptiekinderen voelen vaak een dubbele loyaliteit naar zowel biologische als adoptieouders. Dit kan verwarrend zijn en zorgt voor schuldgevoelens naar de adoptieouders of juist de hechting met ze in de weg staan. 

Dit is slechts een korte schets van de mogelijke problematiek. Psychotherapeute Inge van Meurs beschrijft op de website van Project Adopted uitgebreid en volledig de problematiek waarmee adoptiekinderen te kampen kunnen hebben.

Hoe uiten de problemen zich?

Bovenstaande problemen kunnen zich uiten in heel divers gedrag. Zo kan het ene adoptiekind concentratieproblemen ervaren op school en uitdagend gedrag vertonen, terwijl een ander kind juist heel teruggetrokken of neerslachtig is. Ook angsten en zwaardere gedragsproblematiek zoals stelen of liegen zijn niet ongewoon. Op latere leeftijd kunnen de problemen zich blijven profileren. Zo kan hechtingsproblematiek de kop op blijven steken, wat zich uit in vreemdgaan of bindingsangst. Het aangaan van stabiele relaties kan een uitdaging zijn.

Is de problematiek reden om niet te adopteren?

Of de problemen die adoptiekinderen ervaren reden zijn om niet meer te adopteren, is natuurlijk de grote vraag. Er zijn voor- en tegenstanders. In onze uitzending geeft Marina aan liever 'arm maar bij haar echte moeder dan rijk met een adoptiemoeder die jou eigenlijk niet ziet staan voor wie je bent' te zijn. Inez voelt het anders en is juist dankbaar voor haar adoptie.

Heb jij ervaring met adoptieproblematiek? Of ken jij voorbeelden uit jouw omgeving van succevolle of problematische adopties? Wij zijn benieuwd naar jouw verhaal en mening over #dossieradoptie! Praat hierover mee op onze Facebookpagina.