Make Europe great again

'Europa is een minor player in een wereld waar het gaat over economie en veiligheid' schrijft ex-politica Mirjam Sterk. Vanuit haar woonplaats Washington D.C. schrijft ze over wat Europa moet doen nu Amerika zich als bondgenoot terugtrekt.

Make Europe great again

Mijn Amerikaanse buurman met wie ik de hond wel eens uitlaat verzuchtte laatste dat Amerika haar bondgenoten kwijtraakt. Hij maakt zich grote zorgen. Opwerpen van handelstarieven, de terugtrekking uit het klimaatakkoord en uit Noord-Syrië; het zijn maar een paar zaken uit een lange lijst waarin Amerika terugkomt op eerdere afspraken. De agenda van president Trump zet de banden met de bondgenoten onder druk. Inhoudelijk en ook door de onvoorspelbaarheid ervan. 

Amerika wordt terughoudend

In gesprekken met diplomaten hier in mijn woonplaats D.C. wordt geregeld geklaagd over de nieuwe politieke werkelijkheid. Iemand verzuchtte laatst dat elke afspraak die je maakt wordt afgesloten met een ‘tenzij de Executive Board anders beslist’. Het Witte Huis dus. Iedereen dekt zich in.

‘Amerika is Amerika niet meer’ kopte een nieuwsbericht laatst. Amerika is altijd een belangrijke bondgenoot geweest waar het ging om vrede en veiligheid. De wereld is er de laatste jaren niet veiliger op geworden met de toenemende invloed van China en Rusland en de onrust in het Midden-Oosten. Dat maakt het belang van betrouwbare partners groot. De onbetrouwbaarheid van Amerika maakt echter het aangaan van nieuwe coalities ingewikkelder.

Maar het zou echt te makkelijk zijn om alleen naar Amerika te kijken. Sterker nog: ik denk dat Trump een zegen kan zijn voor ons en dan bedoel ik Europa. Niet eerder werden we zo op onszelf teruggeworpen. Wie is Europa zonder onze grote broer?

Oud Europa

Ilja Pfeiffer geeft in zijn roman ‘Grand Hotel Europa’ een tamelijke pessimistische schets van Europa. Het Avondland, zoals hij ons continent noemt is vergrijsd en niet productief. Geschiedenis is het enige wat het nog te bieden heeft. Europa is een minor player in een wereld waar het gaat over economie en veiligheid.

Ik denk dat hij de vinger op de zere plek legt. Als ik hier in Amerika de kranten opensla of naar de tv kijk is er nauwelijks berichtgeving over Europa. Europa is aan relevantie aan het inboeten. Wat doen wij? Wij verliezen ons in eindeloze gesprekken over Brexit of de bijdrage aan de begroting. Terwijl ons continent in hoog tempo vergrijst, het snelst van alle andere continenten, lukt het ons niet een visie te ontwikkelen op immigratiebeleid. In Hongarije is een dictator aan de macht gekomen die de vrijheid van de pers, een van de Europese waarden met voeten treedt. De afwijzing om de onderhandelingen met Albanië en Montenegro, die al zoveel jaren bezig zijn om zich te prepareren op een mogelijke toetreding, is een klap in het gezicht van alle pro-Europeanen in deze gebieden en zal de sentimenten tegen Europa en daarmee de mogelijke instabiliteit alleen maar doen toenemen. Met als risico dat landen als Rusland en China in dit gat zullen springen.

Eigen broek optrekken

Amerika is misschien Amerika niet meer, maar Is Europa Europa nog wel? In plaats van ons blind te staren op een losgeslagen president in Amerika is het zaak om naar onszelf te kijken. Het momentum is daar. ‘Make Europe great again’. Zonder een sterk Europa is Nederland niks. En niks is in deze tijden heel gevaarlijk.

Werk aan de winkel.