Te hoge druk in de zorg: Hoe lang gaat dit nog goed?

Na de NS die tijdens een staking heel Nederland plat legt, na de scholen die voor een dagje de deuren sluiten vanwege een lerarenstaking en nadat het grondpersoneel van Schiphol ervoor zorgt dat een groot aantal vluchten wordt geschrapt, is het nu ook tijd voor de landelijke ziekenhuisstaking op woensdag 20 november. Althans dat is wat er wordt gezegd, maar eigenlijk is het woord ‘staking’ niet terecht in deze situatie. ‘Een zeer beperkte actiedag’ zou in dit geval beter zijn, want echt staken zit er voor deze sector niet in. Toch is het in ieders belang dat er echt wat gaat veranderen binnen de zorg.

Te hoge druk in de zorg: Hoe lang gaat dit nog goed?

Tijdens de ziekenhuisstaking zullen met name verpleegkundigen op de been zijn. Veel artsen kunnen niet zo maar meedoen met de staking, omdat zij vallen onder een andere regelgeving. Desondanks hebben zij ook zeker te maken met deels dezelfde problemen als de verpleegkundigen. Het is daarom ook voor hen van belang dat een deel van de verpleegkundigen wel voor een dag actie gaat voeren.

Minder handen aan het bed

Een arts in loondienst, die graag anoniem wil blijven, geeft aan volledig achter de ziekenhuisstaking te staan. “Er moet echt iets gaan gebeuren. De zorg is de laatste jaren geleidelijk uitgehold. Er zijn steeds minder handen aan het bed. De mensen die nog aan het bed staan, moeten steeds meer oneigenlijk werk doen. Dat gaat allemaal ten koste van het werkplezier en de zorg die we leveren, die ook nog veel zwaarder is geworden. De zorg is vaak zeer onregelmatig werk.”

Psychische en lichamelijke gevolgen

Daarnaast is werken in de zorg psychisch en lichamelijk zeer belastend. De kans op het krijgen van een burn-out is dan ook erg hoog. Dat geldt voor zowel artsen als voor verpleegkundigen. “Er wordt voortdurende psychische druk ervaren en er moet heel hard gewerkt worden. Er heerst veel verantwoordelijkheid en veel stress bij iedereen die onregelmatig werkt in het ziekenhuis. Er is inmiddels wetenschappelijk aangetoond dat wij een sterk verhoogde kans hebben op het krijgen van kanker, hart- en vaatziekten en diabetes als gevolg van het onregelmatig werk. Je zou het haast kunnen vergelijken met het ongezonde werken in de mijnen. Daar liepen mensen gezondheidsschade van op en tegenwoordig vinden we dat dat dus echt niet kan, maar bij de zorgverleners gebeurt dit in principe nog steeds.”

53 zondagen

Op de stakingsdag draaien de ziekenhuizen een zondagdienst. Dit wil zeggen dat er wordt gewerkt alsof het een zondag is. Er zijn geen geplande of electieve opnames, maar de spoedopnames gaan wel gewoon door. Ook opnames op de ic, kraam- en couveuseafdeling, de afdelingen oncologie en hartbewaking draaien gewoon door. “Het is niet te vergelijken met wat er gebeurt als andere beroepsgroepen in Nederland hun werk neerleggen. In verschillende ziekenhuizen is een hoop ophef ontstaan, terwijl er feitelijk alleen maar 53 zondagen zijn in plaats van 52. Bij ons in het ziekenhuis houdt dat in dat de meeste mensen gewoon zullen werken. Maar de tijd die ze overhebben omdat allerlei geplande zaken niet doorgaan, gaan ze proberen te besteden aan patiëntvriendelijke acties in het ziekenhuis. Bijvoorbeeld voorlezen of een wandelingetje maken met een patiënt. Dus de tijd die ze bij de staking overhouden, gebruiken ze dus ook nog eens om extra zorg te verlenen.”

Tekst gaat door onder video

Stakend ziekenhuispersoneel verzint ludieke actie

Wat gebeurt er met de patiënt?

Het is mogelijk dat een patiënt last ervaart door de actiedag, maar de patiënt zal nooit schade mogen oplopen door de staking. Dat is iets wat absoluut voorop staat bij alle ziekenhuismedewerkers. De ziekenhuisstaking is daarom ook zeer beperkt als je het vergelijkt met andere stakingen, waarbij iedereen het werk volledig neergelegt. “Bij ons kan dat niet, omdat die schade dan ook best wel groot zou zijn. Er zouden zelfs doden vallen en dat vinden we onethisch natuurlijk.”

Oneerlijk

“Bovendien zal de rechter het ook verbieden in Nederland. Maar zelf zullen we het als zorgverleners ook niet doen. Het zit ook in ons zelf om dat niet te willen, ten behoeve van die patiënten. Wat dat betreft maakt het een piloot of een machinist niet zoveel uit of al die reizigers niet naar hun sollicitatiegesprek kunnen of wat dan ook, maar bij ons zit het gewoon in onze beroepsnorm. In zekere zin is het oneerlijk natuurlijk. Je bent eigenlijk altijd gegijzeld door je eigen normen en waarden voor die patiënt. Daar staan we ook volledig achter, maar dat maakt het wel lastig. Je kunt minder hard actievoeren, maar er moet wel degelijk iets veranderen.” 

"Er moet snel iets veranderen"

“De zorg voor de patiënten zal er onder gaan leiden. Ik zie dat nu al in de praktijk. In de laatste jaren is de kwaliteit van de zorg in het ziekenhuis achteruitgegaan met soms ook absoluut onveilige situaties als resultaat. Bij een deel van de patiënten dat achteruit gaat, denk ik wel eens ‘ja hier hadden mensen de tijd niet meer voor om er goed naar te kijken en misschien zijn er wel dingen gemist.’ Een ander gevolg is dat er geen mensen meer zijn die dit werk willen doen. Men wil bijvoorbeeld de opleiding voor verpleging niet meer doen of geen geneeskunde meer gaan studeren, vanwege het hele slechte imago dat het inmiddels heeft gekregen. En de mensen die in de zorg zitten gaan aan de slag als dure zzp'er en geven hun vaste baan op. De schade in de zorg is al enorm groot, doordat men achterloopt met het verbeteren van voorwaarden en imago. Er moet dus echt snel iets veranderen.”