Een kerk verkopen aan moslims is Godslastering

van kerk naar moskee is niet oké?

Te weinig kerkgangers, te hoge kosten. Leegstaande kerken komen steeds vaker in het Nederlands straatbeeld voor, een op de vijf kerkgebouwen is niet meer als kerk in gebruik. Een nieuwe bestemming wacht: van sportschool tot theater, boekhandel, gezondheidscentrum, appartementencomplex en zelfs trampolinepark. In dat rijtje hoorde tot het jaar 2000 ook de moskee thuis. Het aantal moslims in Nederland mag dan stijgen, leegstaande kerkgebouwen worden niet graag aan moslimgemeenschappen verkocht. Een goede of slechte trend?

Een kerk verkopen aan moslims is Godslastering

Van 6900 kerken kregen de afgelopen jaren bijna 1400 kerken een nieuwe bestemming, bleek uit onderzoek dat Trouw dit jaar deed naar herbestemming van kerken in Nederland. Van de bijna zesduizend kerkgebouwen die voor 1970 werden gebouwd, kregen zo’n vijftig stuks een andere religieuze of spirituele nieuwe bestemming, daarvan werd de helft een moskee. 
Meer moslims, minder christenen: is een kerk ombouwen naar moskee een logische oplossing? Of willen de meeste christenen hun kerk niet meer verkopen aan moslims?  

De Fatih-moskee in Amsterdam -Noordis een voorbeeld van tijden dat deze houding anders was. Van de voormalige rooms-katholieke kerk zijn de kruizen vervangen door halve maantjes. In het artikel ‘We verkopen onze kerk niet aan moslims’ in de Groene vertelt Micket Bosschert, makelaar in religieus vastgoed dat ze niet meer aan moslims verkoopt omdat ze zich niet aan afspraken zouden houden. Daarnaast is de bestemming van een kerk erg belangrijk voor de oude eigenaren. “Als een kerk een moskee wordt, tast dat iets wezenlijks aan van hun geloofsgevoel,” aldus Bosschert. 

weerstand groeit

In het artikel ‘Kerken krijgen allerlei nieuwe functies, maar worden vrijwel nooit een moskee’ dat in Trouw verscheen, vertelt Petra Stassen die als directeur van Kerkelijk Waardebeheer veel gesprekken met parochies en protestantse gemeenten voert, dat weerstand tegen hergebruik van kerken als moskee groeit. In het Midden-Oosten worden christenen vervolgd en verdreven door moslims. “Vooral katholieken vinden het heel raar als wij hier kerkgebouwen aan moslims overdragen, terwijl elders hun christelijke broeders en zusters worden vermoord. Dat argument hoorde je tien jaar geleden veel minder.”

In de room-katholieke beleidsnota Het kerkgebouw als getuige van de christelijke traditie uit 2008 is bepaald dat een katholiek godshuis niet mag worden hergebruikt als moskee. Ook in de Raad van Kerken, waarbij dertien christelijke kerken zijn aangesloten, is bepaald dat kerken alleen aan elkaar mogen worden doorverkocht. 
De rooms-katholieke kijk op een kerkgebouw verschilt van die van de protestanten. De kerk is het huis van God, gedraag en kleed je eerbiedig. De kerk moet zoveel mogelijk open zijn voor bezoekers om te kunnen bidden. Een kerkgebouw kan pas een andere bestemming krijgen, nadat het officieel uit de eredienst is onttrokken. Voor protestanten is niet het gebouw, maar vormen de gelovigen als gemeenschap het huis van God. 

Niet nieuws

Maar is het bezitten van een kerkgebouw bijbels? De eerste christenen kwamen helemaal niet samen in kerkgebouwen, maar ontmoetten elkaar op een plek die op dat moment voorhanden was. De eerste kerkgebouwen verschenen pas halverwege de derde eeuw na Christus. In de evangelische hoek komen kerkgangers vandaag de dag vaak samen in een school of theatergebouw. 

Daarnaast is het fenomeen van een kerk ‘ombouwen’ tot moskee niet nieuws. De wereldberoemde moskee Hagia Sofia inIstanbul was tot het jaar 1453 een kathedraal. Overigens gebeurde het omgekeerde in Spanje, waar tijdens de Reconquista moskeeën omgebouwd werden tot kathedraal, zoals de minaraat in Sevilla die vandaag de dag bekend staan als Giralda.

Nostalgisch verleden

Een kerk blijft een gebouw. Als een huis te koop staat, wordt degene die het hoogste bod uitbrengt, de trotse eigenaar. Of is het daarnaast een kwestie van gunnen? Is het niet altijd het hoogste bod dat de doorslag geeft. En is naarmate meer liefde, tijd en zorg gestoken is in een huis, het lastiger voor de voormalig eigenaar om afstand te nemen. Zo’n huis (of kerk), verkoop je aan iemand aan wie je het toevertrouwt. 

Schuilt in dat vertrouwen, of het ontbreken daarvan het probleem? Zitten christenen te veel vast aan een nostalgisch verleden waarin op zondagochtend kerkgangers in stoet naar de kerk liepen, zondag nog een rustdag was? En de kerk een stuk zichtbaar bewijs is van een historische periode toen God nog wel in Nederland zichtbaar was. De kerk als symbool. 
En vandaag de dag moslims in het Nederlands straatbeeld beter herkenbaar zijn dan christenen en de kerk al dan leegstaand of niet, daaraan een tegenwicht biedt. Tast een moskee het geloofsgevoel van de christen aan. En is van kerk naar moskee daarom niet oké?