“Ik vind dat seksualiteit enorm wordt overgewaardeerd. Ook in de kerk.”

Herman van Wijngaarden is homo en bewust single

Zelf gebruikt Herman van Wijngaarden van het platform Hart voor Homo’s liever de term ‘single homo’ in plaats van bewust celibataire homo. ‘Celibatair legt het accent op het feit dat je geen seks hebt. Maar wij zeggen: er zijn een heleboel singles, christelijk of niet. Voor een aantal van hen is het feit dat ze homo zijn, een reden om bewust geen relatie te hebben.’ Welke plek heeft deze groep bewuste singles in de kerk? En welke impact heeft de omstreden Nashville-verklaring op hen gehad in 2019?

“Ik vind dat seksualiteit enorm wordt overgewaardeerd. Ook in de kerk.”

Herman van Wijngaarden is mede-oprichter van Hart voor Homo’s, een stichting die zich met name richt op homoseksuele jongeren uit reformatorische, evangelische en gereformeerde kerken of gemeenten. Van Wijngaarden wil deze jongeren helpen om samen met God een plaats te geven aan hun homoseksualiteit. Hoe groot de groep van deze bewust alleenstaande homo’s in Nederland is, is volgens Van Wijngaarden niet bekend. ‘Er zijn veel single homo’s die er voor kiezen om anoniem te blijven. Ik ken heel wat homo’s van wie ik het weet, maar die voor hun omgeving ‘gewoon’ single zijn. Voor een deel is dat uit schaamte. Maar er zijn er ook die er gewoonweg geen zin in hebben om zich er steeds voor te moeten verantwoorden waarom ze geen relatie hebben.'

Waarom heeft u er zelf bewust voor gekozen om single te blijven?
‘Ik ontdekte heel lang geleden al dat ik homo ben. In die tijd en in mijn omgeving speelde de vraag niet of ik een relatie zou aangaan. Het was vanzelfsprekend om dat niet te doen. Pas veel later heb ik me daar in verdiept. Om me er zelf voor te kunnen verantwoorden, waarom ik bij deze keuze blijf.’

Wat is die verantwoording dan?
‘In het kort gaat het mij om drie dingen. In de Bijbel lees ik dat God seksualiteit bedoeld en uitgevonden heeft voor een relatie tussen man en vrouw. In Mattheus 19 zegt Jezus dat ongeveer met deze woorden. Verder staan er in de Bijbel een aantal teksten over homoseksualiteit, bijvoorbeeld in Romeinen 1. Daar zegt God ook expliciet: homoseksualiteit is niet mijn plan. Ik ken de argumenten voor een andere uitleg van deze teksten, maar die overtuigen me niet. Tot slot vind ik het niet raar dat God van mij zou vragen om geen seksuele relatie aan te gaan. Jezus heeft nooit beloofd dat Hem volgen leuk en makkelijk zou zijn. Hem volgen kan ook moeilijke keuzes vragen. Ik vind dat seksualiteit enorm wordt overgewaardeerd. Ook in de kerk. Er heerst de gedachte: zonder seks ga je dood. Nou, dat weiger ik te geloven. Natuurlijk is het soms best wel frustrerend. Maar ik ben er wel van overtuigd: een mens kan niét zonder liefde, wél zonder seks.’

Welke reacties krijgt u op uw keuze?
‘Dat is heel verschillend in welk deel van de kerk je zit. Er is een deel: - ik noem het even rechts van mij - dat mij kwalijk neemt dat ik überhaupt accepteer dat ik homo ben. Want zij vinden dat ik mijn homoseksuele gevoelens moet zien kwijt te raken. Dan is er een deel dat het met me eens is. Maar aan mijn linkerzijde is een heel groot deel dat het totaal niet met me eens is. Die vindt dat een seksuele relatie wel moet kunnen. Mijn groep is duidelijk kleiner dan de groep christelijke homo’s die wel voor een seksuele relatie gaan.’

Dat lijkt me moeilijk…
‘Ja, van beide kanten worden we eigenlijk niet begrepen. En vooral jongeren lopen daar tegen aan. Vanuit de seculiere wereld krijgen we soms meer begrip dan vanuit de kerk. Vanuit de kerk zijn er veel vooroordelen. Men associeert deze gedachtegang denk ik met onderdrukking en regels. De seculiere omgeving heeft die ballast minder. Daardoor nemen ze jouw verhaal als authentiek aan. Ze vinden het raar, maar ze zijn meestal wel nieuwsgierig en minder veroordelend. Misschien vinden ze het ook wel weer interessant, ze stellen open en eerlijke vragen.’

Is de plek van bewust single gebleven homo’s in de kerk de afgelopen jaren veranderd?
‘Ik heb het idee dat er rond Hart voor Homo’s meer begrip is ontstaan voor onze situatie. Natuurlijk valt er nog heel veel te winnen. Maar er is duidelijk veel meer begrip en bewogenheid over. Dat komt niet alleen door Hart voor Homo’s, maar ook door de (seculiere) homobeweging. Met de manier waarop ze het onderwerp ter sprake brengen ben ik meestal niet zo gelukkig. Maar ik moet toegeven dat er door hen meer ruimte voor homo’s is gekomen.’

Begin dit jaar kwam de Nashvilleverklaring uit. Daarin werd homoseksualiteit streng veroordeeld door een aantal predikanten die de verklaring ondertekenden. In welk opzicht heeft die verklaring de positie van bewust single gebleven homo’s beïnvloed?
‘Er zit een principieel verschil tussen de Nashville-verklaring en wat Hart voor Homo’s uitdraagt.  Nashville zegt: homo zijn is zondig en je moet streven naar verandering, bevrijding, genezing. Dat zijn twee dingen waar wij afstand van nemen. Wij zeggen: het is oké om homo te zijn, je hoeft niet te streven naar verandering, als het al zou kunnen. Veel mensen zeiden: de Nashville-verklaring is niet de manier om er over te spreken. Daardoor zijn we meer gaan nadenken over hoe dan wél. Dat geeft weer mogelijkheden: ik word bijvoorbeeld vaak uitgenodigd op gemeenteavonden. Ik sluit niet uit dat deze gemeentes er juist door de Nashvilleverklaring toe gekomen zijn om dit soort avonden te organiseren en mij uit te nodigen.’ 

Zat er iets positiefs in de Nashville verklaring?
‘Op een bepaalde manier hebben wij ervaren dat we ons positief konden profileren ten opzichte van de Nashville-verklaring. We hebben nog nooit zoveel giften gehad als de maand na Nashville. Dan praat ik over een paar duizend euro extra. Ik denk dat dat komt doordat wij publiekelijk afstand van de Nashville-verklaring namen en dat een aantal mensen dat heeft willen ondersteunen. Een van de oorspronkelijke ondertekenaars is zelfs naar ons toegekomen en heeft een gift overgemaakt.’