Christenen hebben geen kerkgebouw nodig

Column

“Mama, waarom houden mensen hun jas aan?” vraag ik tijdens mijn eerste kerkgebouw-ervaring in de Hervormde kerk tijdens een kerstviering van mijn klas. Een eigen kerkgebouw is geen noodzaak – leerde ik vanaf mijn peuterjaren.

Christenen hebben geen kerkgebouw nodig

In de kerk waar ik opgroeide, kwamen we samen in een theaterzaal. Met het groeien van de kerk, zaten de kinderen eerst op kleine houten bankjes en toen ook dat niet meer paste, verhuisden we naar een nabijgelegen gymzaal. Nadat de kerk nog verder groeide, splitsten we in goed vertrouwen op (de helft kwam uit een ander dorp) en kwamen we samen in een middelbare school. 
Klaslokalen dienden als ruimte voor de zondagschoolklassen.  

Die gymzaal was verre van gezellig, maar diende wel het doel: samenkomen. 
De kerk is niet het gebouw. De kerk is mensen die samenkomen (twee of drie is al genoeg!), die elkaar liefhebben, naar elkaar omkijken en naar het voorbeeld van Jezus willen leven – met vallen en opstaan. Is daarvoor een gebouw nodig?

In de Bijbel lees ik nergens over kerkgebouwen. Het bouwen van kerken begon pas in de derde eeuw. Op verkeerde manieren werd er geld onttrokken aan de armen om de imposante gebouwen te bouwen. In de eerste eeuwen kwamen christenen op allerlei plaatsen bijeen. Plaatsen die daar op dat moment geschikt voor waren.
Toch imponeren deze prachtig gebouwde kerken. Een plein in een stadscentrum zonder kerk is kaal. Ik bezoek kathedralen op vakantie. En het raakt mij diep als de Notre-Dame in de fik staat.Hecht ik meer waarde aan kerkgebouwen dan ik durf toe te geven?
Is het niet alleen een religieus, maar ook historisch en cultureel bewustzijn?

Een kerkgebouw kan afschrikken voor een niet-kerkganger

Een kerkgebouw kost geld. Veel geld. Dominees-salarissen, onderhoud van het kerkgebouw, gas-water-licht, koffie … Als Nederland vergrijsd en ontkerkelijkt heeft dat financiële gevolgen voor de kerk en moeten ze sluiten. Uit een onderzoek door Trouw blijkt dat één op de vijf kerken niet meer voor kerkdiensten wordt gebruikt. Ligt er een oplossing door massaal kerkgebouwen af te schaffen, zodat er geld voor andere, noodzakelijkere dingen overblijft? Zoals omzien naar anderen, naastenliefde…

Noodzaak of niet, soms ben ik jaloers op mensen met een kerkgebouw.
Zij hoeven geen stoelen op te bouwen en af te breken op zondagochtend.
Zij kunnen doordeweeks extra events organiseren wanneer ze maar willen.
Zij hoeven doordeweeks niet muziek te oefenen in een koude koelcel of een huiskamer waar het na tienen stil moet zijn. Zij hebben een eigen oefenruimte waar de versterkers, microfoons en kabels allemaal kunnen blijven liggen. En de akoestiek van zo’n kerk is jaloersmakend.

Een eigen kerkgebouw betekent ook een vaste plek en dat biedt veiligheid – net zoals je eigen huis dat kan doen.
Daar hangt een minder jalsoersmakend prijskaartje aan?