De wereld is van iedereen...toch?

Column door NieuwLichter Tjitske Stoit

‘Ik voel me actrice in mijn eigen dorp’, vertelt Petra aan Tijs. Zij woont in Kinderdijk in een eeuwenoude molen, die al die tijd door haar familie werd bewoond. Hoe schrijnend haar uitspraak ook is, ze liet me even glimlachend terugdenken aan een paar jaar geleden. Daarover straks meer.

De wereld is van iedereen...toch?

Wat doet massatoerisme met je buurt en met je leven? Dat is de vraag die zondagavond centraal stond in een spiksplinternieuwe aflevering van NieuwLicht. Tijs gaat langs bij mensen die echt heel veel last hebben van toeristen. De continue afweging van economisch en persoonlijk belang lijkt door niemand serieus gemaakt te worden – terwijl het evenwicht tussen die twee moeilijk te vinden is, en er ook verschillend naar gekeken wordt. Ieder zijn belang. 

Op de fiets

De uitspraak van Petra haalde een herinnering bij mij boven van een paar jaar geleden. Ik woonde op Bonaire, je weet wel, dat eilandje dat sinds 10-10-10 bij Nederland hoort. Op een dag ging ik met mijn twee peuters uit fietsen – iets waar Bonairianen je om uitlachen, want 30+ graden en op de meeste dagen een stevig windje. Tel daar het ontbreken van degelijk asfalt én de hoogteverschillen bij op, en je snapt dat fietsen nou niet als vervoersmiddel nummer 1 uit de bus komt. Maar goed, koppige Fries die ik ben – op de fiets naar de bieb. 

Mijn mond viel open toen ik de berg halverwege het dorp over kwam; er doemde aan de horizon opeens hoogbouw op! Op een eiland waar nog geen stoplicht te vinden is, was aan de kade opeens een wolkenkrabber neer geplempt. Ik had iemand horen zeggen dat het cruise-seizoen was begonnen – zet je maar schrap. 

Cheese!

Om een lang verhaal kort te maken: deze dag en de dagen en weken erna werd het eiland overspoeld door een paar duizend Amerikanen. En wij waren een Bezienswaardigheid. Onbedoeld een toeristische attractie. Zonder aankondiging werden ik en mijn bloedjes – eentje vóór- en eentje achterop, zoals wij Nederlanders dat doen – onder luid Amerikaans gejoel als een Kinderdijkse molen vanuit alle hoeken op de foto gezet. Ik was te verbijsterd om er iets van te zeggen, maar koos voortaan voor telefonisch verlengen als het tijd was voor de bieb in het cruise-seizoen. 

Onderbroeken

Vandaar dat ik even aan Petra uit de molen moest denken. Zij hangt haar onderbroeken expres achter de lakens aan de lijn; symbolisch voor het laatste restje privacy. Maar zichzelf kan zij niet verstoppen. Zij woont midden in gebied waar drones hangen en mensen ongegeneerd in haar tuin rondlopen. 

‘Moet je daar maar niet gaat wonen’, is een veelgehoord argument. En ik, als Nederlander die bij wijze van avontuur een poosje in het buitenland woonde, kan daar helemaal in mee gaan. Na heel wat keertjes telefonisch verlengen ben ik dan ook terugverhuisd naar het Europese deel van het koninkrijk. Maar voor Petra is dat anders. Telefonisch verlengen is voor haar geen optie, en verhuizen gaat ook niet – na de uitzending van zondagavond snap je dat wel.  

Het is fijn en belangrijk als er geld binnenkomt, zowel in Kinderdijk als op  Bonaire - maar ten koste van wat?

In het geval van Petra en haar molen gaat het om privacy; op Bonaire gaat het om de natuur. Alle cruisegangers laten hun plastic flesjes op het eiland. Als ze een duik-excursie doen, smeren ze zich in met koraal-vernietigende zonnebrandcrème. 

De Japanners moeten weten dat de voortuin van Petra prive-terrein is. En de duikende cruiser moet snappen dat zonnebrandcrème killing is voor het koraal. Dus voorlichting is belangrijk! 

En zullen we dan na die voorlichting met z’n allen genieten van onze mooie aarde? Want iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen… toch?