Een grenzeloze onvervulde kinderwens

Explainer

De mogelijkheden binnen de vruchtbaarheidsindustrie lijken oneindig. Door toenemende technologische mogelijkheden staan wensouders steeds vaker voor de vraag: hoe ver ga ik voor mijn kinderwens? Die grens blijkt moeilijk te bewaken. Bijna een kwart van de wensouders kampt met psychische problemen na een niet-geslaagde vruchtbaarheidsbehandeling. Is het bewaken van de grens een taak van de patiënt zelf, of is betere begeleiding vanuit de arts nodig?

Een grenzeloze onvervulde kinderwens

Tien jaar vruchtbaarheidsbehandelingen

Een op zes stellen in Nederland krijgt te maken met vruchtbaarheidsproblemen, Silvana van der Tuin (30) is een van hen. Ze staat aan het begin van een ivf-traject en is hoopvol dat dit gaat lukken. Toch betrapt ze zichzelf erop dat ze al meerdere keren haar grenzen heeft verlegd. “Op mijn tweeëntwintigste werd ik spontaan zwanger. Toen ik klaar was voor een tweede kindje, dacht ik: dat doen we wel even. Eerder riep ik dat ik nooit de medische mallemolen in wilde stappen, inmiddels ben ik drie jaar bezig om zwanger te worden en zit ik een jaar in een vruchtbaarheidstraject en krijg ik binnenkort mijn eerste Ivf-behandeling.”

Melany Brunings (48), voorzitter van Kinderwensbloggers, kreeg bijna tien jaar lang vruchtbaarheidsbehandelingen. Tijdens het traject kreeg ze amper psychische begeleiding en werd ze depressief, tot suïcidaal aan toe. “Icsi, Ivf, homeopathie, natuurartsen, accupunctuur, noem maar op - alles heb ik geprobeerd. In mijn kinderwens heb ik veel eigen geld ingestoken, ik ben zelfs in Duitsland geweest. Na tien jaar was ik lichamelijk en psychisch zo uitgeput, dat ik tijdens het autorijden de gedachte had om mijn stuur naar rechts te gooien. Dan was die leegte in mijn buik tenminste weg…” 

Specialistische pijn

Fertiliteitscoach Marijke Linssen ziet in haar praktijk dagelijks mensen zoals Melany die geen psychische begeleiding krijgen tijdens hun vruchtbaarheidstraject. Ze ziet de impact van de onvervulde kinderwens en pleit voor betere begeleiding vanuit het ziekenhuis of de kliniek. “Zo’n traject heeft invloed op je relatie, familie en zelfs je loopbaan.” Marijke is niet alleen coach, ze is ook ervaringsdeskundige: “Zeven jaar lang heb ik vruchtbaarheidsbehandelingen ondergaan. Dat was een heftige periode waarin geen psychische begeleiding werd aangeboden. Een onvervulde kinderwens is een erg specialistische pijn waarvoor je niet bij een normale psycholoog terecht kan.” 

Ook Chris Verhaak, klinisch psycholoog bij Radboud ziekenhuis, pleit voor een betere begeleiding en ziet dat artsen vaak een medisch oplossing bieden voor een psychisch probleem: “De arts moet meer oog hebben voor de patiënt en niet alleen de kinderwens bespreekbaar maken, maar ook andere oplossingen bieden om die wens en leegte bespreekbaar te maken en daar een invulling aan te geven.” 

‘De arts biedt een medische oplossing voor een psychisch probleem’

Maakbare wereld

Jesper Smeenk, woordvoerder Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), steekt de hand in eigen boezem en ziet in dat de vrouw in een vruchtbaarheidstraject kwetsbaar is. “De emotionele zorg kan zorgvuldiger. Wij begeleiden de patiënt, maar het is aan de patiënt zelf om de grens te bewaken en te beslissen – ga ik wel of niet door met de behandeling?” Tegelijkertijd betwijfelt Chris Verhaak of de patiënt in staat is om een objectieve beslissing te maken. “We leven in een maatschappij die het beeld van een maakbare wereld schept. Social media schept onrealistische verwachtingen, denk aan een Hollywoodster die op haar vijftigste nog een kind krijg.” Nederlandse artsen hebben volgens Chris dagelijks met dat beeld van maakbaarheid te dealen, waardoor het bewaken van de emotionele grens voor artsen lastig is. Chris: “Artsen zijn opgeleid als loodgieter: we hebben een probleem en dat moeten we oplossen.”  

Artsen gaan uit van de mondigheid van de patiënt, op internet is immers informatie beschikbaar. Daarnaast heeft een patiënt altijd het recht om te stoppen tijdens een traject. “De patiënt is degene met een kinderwens. Het voelt voor hen gek om die wens niet in vervulling te laten gaan en het voelt tegennatuurlijk om te stoppen, ook naar de omgeving toe,” zegtVerhaak. 

Mondigheid patiënt

Artsen gaan uit van de mondigheid van de patiënt, op internet is immers informatie beschikbaar. Daarnaast heeft een patiënt altijd het recht om te stoppen tijdens een traject. “De patiënt is degene met een kinderwens. Het voelt voor hen gek om die wens niet in vervulling te laten gaan en het voelt tegennatuurlijk om te stoppen, ook naar de omgeving toe,” zegtVerhaak.

Dat door de toenemende mogelijkheden de patiënten door de bomen het bos niet meer zien, is een van de argumenten om de verantwoordelijkheid bij de arts neer te leggen. Ook zou een patiënt niet objectief naar het eigen proces kijken. Een kinderwens is zo fundamenteel, dat de patiënten daar letterlijk alles voor over hebben. “Mensen zijn tot alles te bewegen om die wens in vervulling te laten gaan. Hard gezegd; Als je ze iets adviseert, dan doen ze dat,” zegt Jesper Smeenk. “Want wat als de volgende behandeling wel werkt? Dat maakt ze kwetsbaar”.
Ook ziet Chris dat angst een grote rol speel. “Mensen gaan zo ver, omdat ze gedreven worden door de angst om kinderloos te blijven.” 

Het kindje is er in hun hoofd al. En om het in hun armen vast te houden, daar hebben ouders alles voor over. Liefde is grenzeloos. 

Arts, heb meer oog voor de mens achter je patiënt.