Een gebrek aan stilte

Ik verlang naar stilte. Continu is er ruis om mij heen. Het is een onbehaaglijk gevoel, want ‘ik moet’ zo veel. WhatsApp berichten beantwoorden, e-mails lezen, mijn agenda bijwerken, likes uitdelen op sociale media, familie terugbellen, vrienden feliciteren met verjaardagen, nieuwe functies of gewoon om even bij te praten over de ‘talkshowoorlog’ tussen de NPO en RTL. Het is leuk, maar niet altijd.

Een gebrek aan stilte

Vooral mijn mobiele telefoon zit me dwars. Altijd maar die disciplinerende lokroep van dat ding waarop de hele wereld me kan bereiken. Er zijn van die momenten waarop ik denk: ‘nu even niet!’ Nu zet ik mijn telefoon op vliegtuigstand en gooi ik hem op de bank, want ik verlang naar stilte. Ja… ik verlang naar stilte, want stilte is belangrijk. 

Terugtrekken als monniken

Christelijke monniken in de tweede eeuw na Christus begrepen het belang van stilte. Zij zonderden zich af in de sketische woestijn bij Caïro. Een opgedroogd zoutmeer erodeerde in deze woestijn tot een reusachtige vallei met een angstvallig diep dal. Hier trokken de monniken zich terug. Zij keerden zich af van de stedelijke beschaving, want alleen in eenzaamheid, in stilte en met gematigd eten en drinken zouden ze tot zingeving kunnen komen. 

Zal ik mij net als deze christelijke monniken terugtrekken in de woestijn bij Caïro? Of word ik daar heden ten dage overspoeld door busladingen Chinezen die nog even een kiekje willen maken bij de piramide van Gizeh? Nee, mij niet gezien. Ik kan me nog beter terugtrekken in een Nederlands klooster. Even helemaal niets. 

Afleiding en hectiek

Gert-Jan Segers, fractievoorzitter van de ChristenUnie, kent het gevoel. Hij trok zich in 2018 terug in de Sint-Adelbertabdij bij Egmond om tot rust te komen van alle hectiek. Volgens Segers was er veel te veel hectiek in zijn leven. Het staat volgens hem haaks op het contact leggen met God. Ik ondervind ook veel afleiding en hectiek op dit moment. En die voortdurende afleiding is onaangenaam. Het ondermijnt je mogelijkheden tot ontwikkeling. Tot het aanscherpen van doelen die je op lange termijn zou willen bereiken, tot persoonlijke ontwikkeling, maar ook simpelweg om even afstand te nemen van alle dingen waar je nu prioriteit aan geeft, maar die wezenlijk niet erg urgent zijn. 

Het belang van stilte

Het belang van stilte moet niet worden onderschat. In een wereld waar we voortdurend streven naar ‘succes’ dat veelal is gestoeld op ongebreideld materieel welbevinden maken wij - sociale kudde dieren - veel te weinig tijd voor rust en bezinning die je in stilte kan vinden. Koning Willem-Alexander wees er in zijn laatste kersttoespraak nog op: ‘In de jacht naar geluk en succes kunnen we onszelf soms voorbijlopen […] Geef jezelf wat ruimte. Geluk laat zich niet dwingen. Het is ongrijpbaar. Het komt plotseling, als een geschenk uit de hemel.’ Ruimte ontstaat in stilte. Het stelt ons in staat om af te stemmen op alles wat in ons leeft. 

Stilte hoeft niet eenzaamheid te betekenen

Maar hoe doe je dat dan? En moet je dat alleen doen of mag het ook in een Yoga les met anderen? Christelijke monniken benadrukken dat stilte niet eenzaam en alleen hoeft te betekenen. Zij voelen zich namelijk in stilte toch met elkaar verbonden. Ik ben het met hen eens. Dus als jij afstand kan nemen van alle dagelijkse besognes tijdens een gezamenlijke Yoga les, een uur zwijgzaam roeien door ongerepte natuur met vrienden of tijdens de kerkdienst met familie, dat maakt niet uit. Als je hiermee tot rust kan komen en ruimte kan maken voor gevoelens die dan ongetwijfeld naar boven komen drijven, is het goed. Maar je mag natuurlijk ook gewoon je telefoon op vliegtuigstand zetten en op de bank gooien om vervolgens te genieten van een heerlijk momentje stilte.