Het hele gezin van Dick is doof

Alle leden van het gezin van Dick van der Zee (57) uit Capelle aan de IJssel zijn auditief beperkt. Het is onduidelijk waar de afwijking vandaan komt. Dick vertelt hoe het gezinsleven eruit ziet en hoe het leven is veranderd sinds de digitalisering.

Het hele gezin van Dick is doof

Vlnr: Tijmen, Josien, Loesanne met haar dochtertje Yènoah, Marloes en Matthijs.

"Ik was al zes jaar toen bleek dat ik slechthorend was. Mijn broertje, die drie jaar jonger was, kon namelijk beter praten dan ik. Eerst dacht men dat het aan mijn karakter lag. Ik was een stille jongen.

Slechthorendheid is progressief wat betekent dat hoe ouder je wordt, hoe minder je kunt horen. Bij 95% van de doven en slechthorenden in Nederland is het bekendste dove-gen te vinden, maar bij mij niet. Er wordt nog altijd onderzoek naar gedaan. Ons gezin is dan ook al 35 jaar bekend bij de eugenetica van het Erasmus Medisch Centrum.

Als ieder ander

Verder is het leven net dat van ieder ander. Het is wel zo dat de omgang met mensen beperkt raakt door het gemis van geluid. Je gaat niet naar de disco en in een restaurant zitten keuvelen is lastig. 

Als je niet al te onhandig bent krijg je bijvoorbeeld gewoon een relatie. Ik heb mijn vrouw ontmoet op een feestje van onze voormalige slechthorendenschool. Zes jaar later zijn we getrouwd en inmiddels hebben we vier kinderen en één kleinkind. Iedereen is auditief gehandicapt.

We kunnen allemaal goed praten en al onze kinderen zitten nog op school. Dat gaat goed. De scholen komen onze kinderen naar vermogen tegemoet door bijvoorbeeld geen luistertoetsen te geven.

In de rij bij de kassa hoor ik wel eens achter me: ‘Robocop’. Dan moet ik erom glimlachen en draai om waardoor ze schrikken.

Opleiding

Bij sommige opleidingen is het een ander verhaal. Ik ken slechthorende verpleegsters, maar mijn zoon werd niet eens aangenomen op die opleiding. De reden: 'omdat er kans bestaat dat hij achter zich niet hoort dat iemand is gevallen.' Ik denk dan: je bent sowieso al te laat als iemand valt. Bovendien sta je niet alleen in een ziekenboeg. In de afwijzing stond: ‘misschien is een baan bij een bank geschikter voor jou’. 

Auditief beperkte mensen die in de jaren '70 zijn opgegroeid zijn veelal best hoog opgeleid. Zo ben ik grafisch vormgever en DTP’er en heeft mijn vrouw een goede baan als actuaris. Dat kun je tegenwoordig niet zeggen met de huidige auditief beperkte jongeren, uitzonderingen daargelaten.

Implantaat

Zowel mijn vrouw als ik dragen een cochleair implantaat. Het verschil met een gehoorapparaat is dat er onder de schedel een implantaat is aangebracht met een electrode die in het slakkenhuis van het oor is ingewonden. Het is een draadje van pakweg 2 centimeter. Aan de binnenkant van de huid bevindt zich een magneet die een verbinding kan leggen met de magneet aan de buitenkant. Die is verbonden aan een computer-oorhanger die geluid digitaal omzet.

Met zo'n CI hoor je pas wat je allemaal mist. Al kost het maanden om te leren hoe het klinkt als mensen praten. Je hoort ineens een bij zoemen, geluiden van de telefoon, je hoort je kat miauwen voor de deur en je schrikt je te barsten als er buiten een metalen containerdeksel op de straat valt. 

Het is een stigmatiserend ding, omdat er een dop aan een draadje aan je achterhoofd lijkt vastgelijmd. In de rij bij de kassa hoor ik wel eens achter me: ‘Robocop’. Dan moet ik erom glimlachen en draai om waardoor ze schrikken. Ze vergeten dat ik kan verstaan wat er gezegd wordt.

Weinig beperkingen

Voor auditief beperkten zijn er haast geen beperkingen meer. De beperkingen die er zijn komen wat mij betreft niet van ons, omdat wij ons hele leven bezig zijn om ons aan de maatschappij te passen. Ook een baas hoeft echt geen beperkingen te zien. Bij mijn vrouw op het werk is het zo geregeld dat noodzakelijke telefoontjes door een collega gedaan kunnen worden. 

Toch lopen we tegen dingen aan waar je in eerste instantie niet aan zou denken. Vorige week kwam bijvoorbeeld het nieuws dat het verplicht wordt om op elke verdieping van je huis een rookmelder te installeren. Zie je direct het probleem? Een rookmelder horen wij niet. Zelfs onze lichtbel, die werkt als deurbel, telefoon en babyfoon, merken we niet op als we diep liggen te slapen.

Dove families hebben vaak een lichtwaarschuwingsinstallatie. Maar dat wordt vaak weer losgekoppeld, want ze storen ons wifi-signaal en dat van de buren.

Spoed

En met spoed bellen? Hulp vragen van de huisartsenpost? Zij verstaan mij niet goed en andersom. Dus ik fiets er snel naartoe en leg aan de balie uit wat er aan de hand is. Dan Whatsapp ik mijn vrouw en die komt dan met de auto naar het ziekenhuis. Maar stel je voor dat iemand een hartstilstand krijgt."