4 manieren waarop een klokkenluider geholpen kan worden

Het leven van een klokkenluider gaat niet over rozen, blijkt uit de klokkenluidersaflevering van NieuwLicht. Toch is er volgens klokkenluider Victor van Wulfen een aantal punten die voor klokkenluiders een groot verschil kunnen maken.

4 manieren waarop een klokkenluider geholpen kan worden

Victor van Wulfen werkte als F-16 piloot voor het ministerie van Defensie. Toen hij op de vliegbasis in Eindhoven kwam te werken, ontdekte hij een groot gebrek aan veiligheidsmaatregelen. Hij kaartte dit aan bij de leiding en verwachtte verbetering, maar in plaats daarvan werd hij psychisch voor gek verklaard en onmiddellijk de organisatie uitgewerkt. Lees hier zijn hele verhaal of bekijk de aflevering.

Een klokkenluider staat volgens hem bijna altijd alleen. Deze punten kunnen daar verandering in brengen.

1. Een instantie met vergaande bevoegdheden

Volgen Van Wulfen is er op dit moment geen instantie die een klokkenluider kan helpen aan de informatie die hij of zij nodig heeft. “Het had mij erg kunnen helpen als er een onafhankelijke instantie was die bevoegdheden heeft om mailwisselingen volledig in te zien,” vertelt hij. “Onder een mail die aan mij was gericht stonden een hele reeks doorgestuurde mailtjes. Dit was eigenlijk een ongelukkige fout van degene die een mail aan mij stuurde, maar het leverde wel bewijs op dat er een heel dossier over mij is aangelegd zonder dat ik daarvan wist." Victor heeft de mailwisselingen opgevraagd, maar tot op de dag van vandaag niet te zien gekregen.

2. Bescherming

Het Huis van Klokkenluiders is opgericht om melders van misstanden te adviseren en te ondersteunen, maar geeft volgens Van Wulfen geen enkele bescherming. “Het Huis van Klokkenluiders is een goed initiatief, maar werkt voor geen meter. Ik heb er laatst nog een verzoek tot bejegeningsonderzoek ingediend. Maar het bleek niet ontvankelijk." In een bejegeningsonderzoek wordt gekeken naar de wijze waarop een werkgever de melder van een werkgerelateerde misstand met maatschappelijk belang heeft behandeld. Op de vraag 'bij wie kunnen klokkenluiders zoals ik dan terecht?' kreeg hij geen antwoord. 

3. Rechterlijke macht en Tweede Kamer

Ook op het OM en de overheid kon hij niet rekenen. Victor: “Naar mijn idee, kunnen alleen de rechters iets doen. Zij kunnen beoordelen dat een organisatie of bepaalde personen volledig open kaart moeten spelen. Ook de Tweede Kamer kan iets doen, door een wet in te voeren die kan pleiten voor absoluut inzicht in dossiers, zodat een zaak tot de bodem kan worden uitgezocht. Maar zowel het OM als de Tweede Kamer ziet dit helaas nog niet als een prioriteit."

4. Goede advocaten

Een goede advocaat is misschien wel het belangrijkste wat een klokkenluider nodig heeft. Maar advocaten zijn duur en niet voor iedereen betaalbaar. “In mijn geval sta ik helemaal alleen, moet ik alles zelf betalen. Een beetje advocaat kost al snel 300 euro per uur, maar dat kan ik niet ophoesten," vertelt Victor. "Het ministerie van Defensie kan de beste mensen inhuren om de zaak te bepleiten, zoals de landsadvocaat. Het kost mij echter al mijn energie en tijd om dit te bevechten. Een klokkenluider zou niet voor de kosten van een advocaat moeten opdraaien, maar moet worden ondersteund door de juiste instantie. Die dus nog niet bestaat.”