‘Leeftijd mag nooit een criterium zijn’

Op dit moment kunnen ziekenhuizen het aantal coronapatiënten op de Intensive Care nog goed aan. Maar, wat als het aantal beschikbare bedden afneemt? Moeten artsen dan gaan kiezen op basis van leeftijd?

‘Leeftijd mag nooit een criterium zijn’

Gepensioneerd anesthesist Paul Lieverse (66) vindt dat leeftijd best een rol kan spelen. Zo heeft hij voor zichzelf al besloten dat hij niet opgenomen wil worden op de Intensive Care, mocht hij ernstig ziek worden door het coronavirus. ‘Het is zo’n nare ziekte. Afhankelijk van uitgangsconditie, maar ook leeftijd, maakt het heel veel verschil hoe de afloop is. En bovendien kom je er bij overleving als een wrak uit.’ Lieverse besprak zijn zorgen met zijn vrouw en kinderen en kwam tot een conclusie. ‘Een behandeling met weinig gegarandeerde uitkomst, dat zijn voor mij overwegingen om zelf niet naar het ziekenhuis te gaan. Bij alle discussie die er nu is in de zorg vraag ik me af of ik wel de plaats van een jong iemand wil innemen, als diegene een veel betere kans heeft om er goed uit te komen.’

Leeftijd geen goed criterium

De Vlaamse hoogleraar Rik Torfs (63) vindt echter dat leeftijd geen goed criterium is bij een situatie met minder zorgcapaciteit. Hij vertelde woensdag in Dit is de Dag dat hij bang is dat ouderen bij een verergering van de coronacrisis niet meer in het ziekenhuis worden opgenomen. ‘Voorlopig zijn er voldoende bedden, maar wat als de nood hoger wordt? In Vlaanderen zijn bejaarden door sommige signalen al ongerust geworden. Zo is er gezegd dat mensen die in een bejaardentehuis wonen en een zwakke gezondheid hebben, niet naar het ziekenhuis moeten worden gebracht. Daardoor is bij bewoners de angst ontstaan dat als het virus in hun tehuis uitbreekt, het wel zo’n beetje afgelopen is voor ze. In mijn ogen is het niet nodig om die angst te laten ontstaan, omdat het nu simpelweg niet aan de orde is.’

Ethische dilemma's nog niet aan de orde

Torfs vindt dat in een situatie waarin keuzes tussen mensen gemaakt zouden moeten worden, leeftijd niet de hoofdrol mag spelen. ‘Het blijkt dat men zich maar moeilijk in een oudere kan verplaatsen. Vaak wordt het vooroordeel toegepast dat die oudere ‘een volledig leven’ heeft gehad, of dat ze niet meer zo aan het leven gehecht zijn. Ik denk dat leeftijd veel meer gerelativeerd moet worden en er gewoon gekeken moet worden naar de specifieke situatie van die persoon.’ Voor Lieverse is zijn keuze om zich niet op te laten nemen bij een ernstige coronaziekte, puur een individuele keuze. Hij wil er geen norm mee bepleiten. Toch denkt Torfs dat de uitspraak van de voormalig anesthesist impact kan hebben. ‘Ik had het graag iets genuanceerder gezien. Lieverse is een man met moreel gezag en dat straalt toch af op anderen. Daarnaast wekt hij de indruk dat die situatie zou kunnen komen, maar dat komt veel te vroeg. Je moet niet ethische dilemma’s schetsen als ze er nog niet zijn.’

Artsen in oorlog

Of hij zelf zijn plek in het ziekenhuis af zou staan aan een jonger iemand weet Torfs niet. ‘Ik ben niet zo’n fan van op voorhand bepalen wat ik in een crisissituatie zou doen. Dan krijg je een heel andere logica. Kijk naar de artsen op het slagveld in de oorlog, waar lichtgewonden eerder behandeld werden dan zwaargewonden. Dat soort existentiële keuzes maak je op een existentieel moment.’