De pijn en eenzaamheid van de coronacrisis, toepasselijk op Goede Vrijdag

Ouderen die alleen zijn omdat ze geen bezoek mogen ontvangen. Begrafenissen zonder fysiek contact en met een minimum aanwezigen. Door het coronavirus zijn het soms eenzame en moeilijke tijden. Tegelijk ligt de dreiging van het virus op de loer. Zo bezien zijn er gelijkenissen met Goede Vrijdag. “De dood is dichtbij deze dagen.”

De pijn en eenzaamheid van de coronacrisis, toepasselijk op Goede Vrijdag

Ook Jezus was eenzaam en alleen. Hij voelt zich door God en alleman verlaten. En in de uren voor zijn sterven voelde hij constant de dreiging van de dood. Hij wist wat hem te wachten stond. En Hij was bang.

Theoloog en schrijver Alain Verheij ziet gelijkenissen tussen Goede Vrijdag en de huidige coronacrisis. “Er zijn nu heel veel groepen die heel veel lijden. En de groepen die al leden, lijden nu extra. Vluchtelingen, ouderen, eenzamen, economisch kwetsbaren.” Verheij denkt dat alle grote christelijke feestdagen de kleur krijgen van het jaar waarin het gebeurt. “Pasen is geen feest uit het jaar 30, het vernieuwt elk jaar. Daardoor betekent het lijden van Jezus ook elk jaar iets anders. Voor de maatschappij, voor de christenen die het vieren. Dit jaar ligt het er alleen wat dikker bovenop.”

In die zin is Goede Vrijdag nu misschien wel toepasselijk. Ook theoloog en remonstrants predikant Sigrid Coenradie ziet verbanden tussen Goede Vrijdag en de huidige situatie. “De dood is dichtbij deze dagen, zeker voor oudere, kwetsbare mensen. Net als met Goede Vrijdag. En er zijn uitvaarten met een beperkt aantal mensen, waarbij je niet fysiek getroost kan worden door mensen om je heen. Dat is ook lijden.”

En er is ook lijden in kleinere vorm, zegt Coenradie, die als predikant in Eindhoven werkt: “Het is zwaar voor mensen. Pasen is ook een soort van familiefeest. Misschien zoeken we eieren met elkaar. Het valt allemaal weg. Net als de kerkdienst. Terwijl dat vaak toch een hoogtepunt is in het Paasweekend, of zelfs hoogtepunt van het kerkelijk jaar. Dat is een gemis.”

Eenzaamheid

Verder zijn er door het coronavirus veel eenzame mensen. Ouderen die geen bezoek meer mogen of kunnen ontvangen. Maar ook de helft van de jongeren voelt zich eenzamer, onder meer doordat zij grote veranderingen zien in het aantal sociale activiteiten wat zij kunnen ondernemen. Dat gebrek aan sociale contacten kan zelfs onze gezondheid schaden, zo schreef Trouw. Eenzaamheid op Goede Vrijdag, het is zo toepasselijk.

Bovendien ziet Coenradie ook gelijkenis tussen Goede Vrijdag en de dreiging, de angst die door het coronavirus naar boven komt. “Ook Jezus voelde zich bedreigd, in het nauw gedreven. Hij had letterlijk angstzweet. Dat geldt ook voor veel mensen nu. Ouderen zelf, maar ook mensen die zich zorgen maken om hun kwetsbare naasten. Hoe moet het met mijn partner of mijn vader of moeder die in het verpleeghuis zit? De dreiging en bezorgdheid zijn dan heel reëel. Het zijn directe, terechte angsten.”

Verheij: “Jezus vereenzelvigt zich met de eenzaamheid. Ook met woorden. Niemand kan hem uiteindelijk helpen, zelfs zijn leerlingen blijven niet wakker. Je hoort nu verhalen, uit Italië, maar ook uit Nederland, dat wanneer je corona hebt, niemand bij je in de buurt mag komen. Omdat je een soort van besmet bent. Je bent gevaarlijk. Zo hing Jezus ook een beetje aan het kruis. Hij had wel geliefden, maar die stonden op afstand. De associatie met Jezus was dodelijk. Zo is Jezus eigenlijk ook een stervenden in quarantaine.”

Troost

Toch haalt Coenradie ook troost uit Goede Vrijdag en de rol die Jezus speelt. “Hij is de meest bedreigde persoon op dat moment. Dat brengt hem ook dichtbij: Jezus weet ook wat lijden is, net als wij. Tegelijk kijkt hij voor zijn dood al vooruit. Over zijn eigen lijden heen. Hij zegt: ‘Als ik er niet meer ben, moeten jullie goed voor elkaar zorgen. Betrokken zijn.’ Dat is krachtig en hoopvol.” Coenradie wil maar zeggen, ook nu, tijdens het coronavirus, moeten we vooruitkijken. “Wie weet brengt het virus positieve verandering. We moeten ook onze hoop delen. Dat kan troost bieden.”