Waarom juist migrantenkerken hard worden getroffen door corona

Explainer

De coronacrisis raakt iedereen. Ook kerken. Er is inmiddels al veel bedacht om diensten toch door te laten gaan. Vooral online is er veel mogelijk en van die mogelijkheden wordt dankbaar gebruik gemaakt. Maar migrantenkerken worden nog wat harder geraakt dan traditionele, gevestigde kerken. Waarom?

Waarom juist migrantenkerken hard worden getroffen door corona

Er wordt gezongen tijdens de lancering van migrantenkerken.nl

 

De zondagse samenkomst, waarbij er fysiek naar een gebouw wordt getrokken voor een dienst, is al een paar weken niet meer. En wie weet hoe lang het nog gaat duren voordat het weer mag. Voor veel migrantenkerken is de zondagse collecte de voornaamste bron van inkomsten, zegt Madelon Grant. Zij is coördinator bij Samen Kerk in Nederland (SKIN), een koepelorganisatie van migrantenkerken en internationale kerken in Nederland. 

Zij ziet dat migrantenkerken in financiële problemen komen door de coronacrisis. Daardoor komen kerken bijvoorbeeld in de knel met het betalen van de huur van het gebouw. “De collecte, de belangrijkste bron van inkomsten, valt nu weg, in elk geval gedeeltelijk. Omdat de dienst niet meer fysiek gehouden kan worden, maar ook omdat sommige migrantenkerken een doelgroep bedienen die economisch in een kwetsbare positie zitten. Mensen raken deels hun werk kwijt, of verliezen zelfs hun gehele baan. Dan moeten ze privé de broekriem aanhalen.” In dat opzicht is het probleem tweeledig. Het zijn communicerende vaten, zegt Grant. Aan de ene kant is er geen mogelijkheid meer tot de zondagse collecte, aan de andere kant krijgen mensen, die normaal gul geven, het financieel zwaarder. De kerk komt in zwaar weer.

Buffer

Gevestigde, meer traditionele kerken hebben uiteraard ook zo hun uitdagingen. Maar die zijn over het algemeen iets minder afhankelijk van de collecte. Het zijn gemeenschappen die vaak al langer bestaan en die dus meer tijd hebben gehad om een buffer op te bouwen. Bovendien hebben ze vaak een groter netwerk waar ze op terug kunnen vallen. Daardoor hebben ze een meer stabiele uitgangspositie.

Voor migrantenkerken is dat soms lastiger. Ze bestaan minder lang, dus ook in normale tijden zijn die al meer op zoek naar een balans om te blijven bestaan. Grant: “Er hoeft maar iets te gebeuren en ze raken uit balans. Ze hebben vaak wel een buffer, maar voor één of twee maanden. In drie maanden is de buffer uitgeput. Ze hebben minder om op terug te vallen.”

Belangrijke functie

Migrantenkerken hebben een belangrijke functie. Grant: “Voor de leden is het vaak een soort familie. Als je uit een ander land komt moet je nog veel uitvinden. Het is fijn om dat te leren van landgenoten die hier al langer wonen.” Bovendien geeft de kerk houvast. Het is een plek die mensen vertrouwen, een plek waar ze de druk van het dagelijks leven even los kunnen laten. “Een plek waar je kan bidden in eigen taal, met eigen muzikale tradities. Daardoor voelt het voor mensen als thuis”, zegt Grant. “Mensen komen daardoor niet alleen op zondag, maar ook op meerdere momenten doordeweeks. Voor activiteiten, om te praten over werk en maatschappelijke kwesties. Er wordt met name veel geïnvesteerd in jongeren.”

En migrantenkerken hebben nog een belangrijke functie: ze bereiken vaker mensen die de officiële instanties niet bereiken. Hoewel Grant voorstander is om mensen door te verwijzen naar de officiële instanties, speelt de migrantenkerk daarin een rol. Ze legt uit: “De overheid initieert allerlei maatregelen. Die houden de grote lijnen in de gaten, voor het hele land. Maar kerken kunnen het individu in de gaten houden. Mensen die nu direct al in de problemen komen, kunnen snel geholpen worden door de kerk.”

Een hoop te doen

Dus begon SKIN, samen met andere organisaties, een noodfonds, na een oproep van theoloog des vaderlands Samuel Lee. Inmiddels zijn er al zo’n veertig aanvragen van migrantenkerken voor extra steun. “Maar we begonnen niet alleen het noodfonds, we riepen ook op tot coulance voor migrantenkerken. Dat de huur van kerkgebouwen even stopgezet kon worden, bijvoorbeeld.” Verschillende keren werd daar al gehoor aan gegeven. Maar er was ook een kerk die een conferentie in een hotel afgelast zag worden en die alsnog 35% van de aanbetaling kwijt was. Er is dus nog een hoop te doen.

Vanavond gaat de tv-uitzending van NieuwLicht over het belang van migrantenkerken en er wordt verder uitgelegd waarom juist migrantenkerken in de problemen komen door de coronacrisis. Kijk rond 22:40 uur, op NPO2.