Tattookoning Henk Schiffmacher over de betekenis van religie

Henk Schiffmacher werd katholiek opgevoed, maar inmiddels gelooft hij niet meer. Hij was afgelopen maandag te gast in Adieu God? en vertelde over de betekenis van religie in zijn opvoeding, maar ook hoe het terug komt in zijn werk als tatoeëerder.

Tattookoning Henk Schiffmacher over de betekenis van religie

Schiffmacher groeide op in Harderwijk, een gereformeerd dorp, zo vertelt hij. “Mijn hele jeugd heeft zich afgespeeld rondom het geloof. Ik werd katholiek opgevoed. Het was een kleine katholieke gemeenschap in een gereformeerd bolwerk. Dat was soms wel op eierschalen lopen.”

Zijn vader was marinier en had een slagerswinkel. “Wij konden leven omdat de gereformeerden de schurft hadden aan de protestanten. Ze haalden liever een stuk worst bij een katholieke slager. Die ondelinge verschillen tussen kerken waren altijd heel groot en heel voelbaar”, vertelt de tatoeëerder verder over zijn jeugdjaren.

Dat hij katholiek werd opgevoed hielp hem zeker bij zijn geloof als kind, denkt hij. “Ik denk dat het mijn redding is geweest, omdat het beeldend is, veel over plaatjes gaat. Ik was een dyslectisch kind. Ik geloofde dat God bestond, natuurlijk, als kind. Ik was vooral groot fan van het oude testament. Dat vond ik geweldig. Dat probeerde ik na te tekenen. Ik genoot van de verhalen, de tekeningen.”

Misdienaar

“Ik ben misdienaar geweest, met plezier. Totdat het niet meer in het Latijn ging. Het mystieke ging eraf.” Het Harry Potter-effect, noemt hij het. Toen hij 15, 16 jaar was haakte hij helemaal af. “Ik ging achter het leven aan. Naar Amsterdam op mijn brommertje.”

Hij verloor zijn geloof. Maar het was een heftige strijd. “Je bent zo bezig om niet gelovig te zijn op een gegeven moment, daar probeerde ik veel energie in te steken. Dat is een gevecht geweest, want het is moeilijk. Het is een soort van brainwash die het geloof heeft meegegeven, ik ben met harde hand opgevoed. Als ik zondag niet naar de kerk was geweest kon je erop rekenen dat ik een flink pak op mijn lazer kreeg.”

Inmiddels heeft hij zich uit laten schrijven. Toch speelt religie nog zeker een rol in zijn leven. Zo liep hij onder meer met zijn vrouw de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela, om naderhand een pelgrimstatoeage op zijn been te zetten. Schiffmacher: “Ik heb nooit een hekel gehad aan religie. Je komt altijd religie tegen.” Ook in veel van zijn werk komt religie terug. “Er zijn een stuk of wat redenen waarom mensen zich laten tatoeren. Romantiek, nationalisme, magie, medische redenen, maar natuurlijk ook religie.”

De dood

Hij is niet bang voor de dood. “Ik ben niet bang voor wat er na het leven is. Ik ben ervan overtuigd dat het de eeuwige rust is, dat er niet iets is. Maar ik wil graag leven. Ik heb boeken gemaakt, ik heb kinderen, een aantal schilderijen. Ik heb een klap op de tafel gegeven. Maar het kan nog harder.”

En mocht hij toch komen te overlijden en er blijkt een God te zijn, dan maakt hij zich geen zorgen. Mocht Petrus bij de hemelpoort op hem wachten? “Dan mag ik meteen naar binnen. Dan is er een Almachtige genadige God.”

Bekijk hier de uitzending van Adieu God? terug.