#ookhier is alledaags racisme een groot probleem

Als witte Nederlanders zijn wij er vaak van overtuigd dat wij niet racistisch zijn en dat iedereen hier gelijke kansen heeft. Toch laten de statistieken en de verhalen die op social media voorbij komen iets anders zien: nog steeds ervaart namelijk meer dan een kwart van de Nederlanders discriminatie. Maar hoe ziet dit eruit? Wat zijn de gevolgen hiervan? En waarom is het zo moeilijk om over racisme te praten?

#ookhier is alledaags racisme een groot probleem

Wat is alledaags racisme?

Altijd weer die grapjes over de afhaalchinees omdat je van Aziatische afkomst bent. Constant uit de rij van de supermarkt worden gepikt voor een extra controle. Vijftien keer in de week gevraagd worden waar je vandaan komt. Na alle media-aandacht over Black Lives Matter durven ook steeds meer Nederlanders om ook zelf hun verhalen over alledaags racisme met anderen te delen. En dat blijkt een groter probleem te zijn dan veel mensen denken.

De term alledaags racisme is iets wat als eerste wordt beschreven door de Surinaams-Nederlandse hoogleraar Philomena Essed in de jaren tachtig in het boek Alledaags Racisme. Essed ging voor dit boek in gesprek met Nederlandse vrouwen van Surinaamse afkomst, en tekende op hoe deze vrouwen bijna dagelijks te maken krijgen met structurele discriminatie: gecontroleerd worden in supermarkten, uitgescholden worden op straat, lastiggevallen worden in het openbaar.

Ook nu zijn dezelfde situaties terug te zien in de verhalen die worden gedeeld. Zo beschrijft de journalist Doriet Begemann bijvoorbeeld op haar Facebookpagina hoe zij keer op keer weer wordt gecontroleerd in de supermarkt tot het punt dat ze zelfs een ‘cadeau’ kreeg, omdat ze zo vaak werd gecontroleerd. Ook spreken veel mensen over de negatieve opmerkingen die zij kregen, waarbij de jonge presentatrice Shaquina Schoop zelfs vertelde dat zij een hele lang tijd werd gestalkt door mensen die racistische opmerkingen naar haar toe stuurden.

Wat zijn de gevolgen van racisme?

Uit verschillende onderzoeken blijkt wel dat de gevolgen van alledaags racisme groot kunnen zijn voor de toekomst van diegenen die hier onder lijden. Zo blijkt uit onderzoeken die genoemd worden in De Volkskrant dat niet-westerse mensen tegenwoordig nog steeds 16 procent minder kans hebben op uitgenodigd te worden op een sollicitatiegesprek, en dat mensen met Arabische namen zonder strafblad nog steeds minder kans te hebben op een baan dan mensen met een Nederlandse naam.

Daarnaast blijkt racisme ook invloed te hebben op de woningmarkt. Trouw schrijft bijvoorbeeld dat een onderzoek van de Gemeente Utrecht laat zien dat makelaars en verhuurders homoseksuele stellen en mensen met een niet-westerse naam structureel uitsluiten. Volgens de krant gaat ongeveer negentig procent van de makelaars mee in de beslissing van de verhuurder om discriminerend te handelen.

Waarom is het zo moeilijk om een goed gesprek te hebben over racisme?

Ondanks dat veel mensen zeggen dat ze tegen racisme zijn, is er vaak ook nog veel onbegrip onder Nederlanders als er structureel dingen moeten veranderen. Dit zag Philomena Essed al in de jaren tachtig na het uitkomen van haar boek, maar ook tegenwoordig ziet zij hoe Nederlanders veel liever wegkijken dan racisme aanpakken. Heel apart vindt zij hoe Nederlanders het ‘recht om iemand te beledigen’ hoger achten dan het feit dat ze iemand daarmee kwetsen. Zo zegt zij in een interview in de De Groene Amsterdammer: ‘Als je iemand aanspreekt op kwetsende uitspraken wordt er direct een principekwestie over de vrijheid van meningsuiting van gemaakt. Terwijl ik denk: waar sláát dat nou op?”

Daarnaast quote De Volskrant ook de wetenschapper Robin DiAngelo die betoogt dat het te maken heeft met het feit dat veel mensen liever de goede vrede bewaren dan het over een moeilijk onderwerp te hebben. Hij ziet bijvoorbeeld dat veel witte mensen het opnemen voor elkaar als ze beticht worden van racisme, waardoor het voor zwarte mensen die er onder lijden moeilijker is om er over te praten.

Bekijk hier de eerste uitzending van OokHier - ervaringen van racisme in Nederland