Grunberg roept politici op om juist nu het goede voorbeeld te geven in racismedebat

Arnon Grunberg in de Ongelooflijke Podcast

In zijn 4 mei-lezing stelde schrijver Arnon Grunberg dat juist in deze geseculariseerde tijden een speciale verantwoordelijkheid ligt bij politici om het goede voorbeeld te geven in kwesties rondom racisme. In een aflevering van de Ongelooflijke Podcast ging Grunberg verder in op deze stelling. Hij blikte zowel terug op de tragische gevolgen die racisme had in het verleden en waarschuwde voor de gevaren ervan in het heden.

Grunberg roept politici op om juist nu het goede voorbeeld te geven in racismedebat

Naar aanleiding van de veelbesproken 4 mei-lezing was Grunberg te gast bij de Ongelooflijke Podcast. Volgens de bekende schrijver is er een bijzondere connectie tussen secularisatie en het toegenomen racisme.

Het nieuwe racisme wordt volgens Grunberg niet direct veroorzaakt door de secularisatie. Die conclusie zou te makkelijk zijn, stelt hij. “Binnen de kerk heb je immers ook een traditie van antisemitisme en racisme. De vraag is echter wie er tegenwoordig fungeert als autoriteit. Omdat men niet meer naar de kerk gaat om daar gecorrigeerd te worden, blijft nog de minister-president of de koning over om richting te geven. Zo heeft Rutte bijvoorbeeld heel lang geweigerd om een morele positie in te nemen in het racismedebat. Daar heeft hij zich in vergist.”

Het nieuwe normaal

Een reden waarom racisme toeneemt is, volgens Grunberg, dat een aantal politici racistische uitingen gangbaarder heeft gemaakt in het publieke debat. “Het gevolg hiervan is dat burgers, die dergelijke uitspraken normaliter in een café of voetbalkantine zouden doen, nu denken: ‘Dit mag ik zeggen. Dit is normaal. En ik heb ook bepaalde politici aan mijn kant.’” In die zin is een politicus altijd een autoriteit die bepaalde ideeën weer salonfähig kan maken volgens Grunberg.

‘Als politicus moet je die weg niet willen bewandelen, ook al win je er stemmen mee’, benadrukt de schrijver. ‘Het bestaansrecht van de staat is immers het garanderen van vrede tussen burgers’. Grunberg stelt daarom dat bepaalde groepen als zondebok aanwijzen zeer schadelijk is voor de democratische rechtsstaat.

De joods-christelijke cultuur

Een van de grootste verworvenheden van het christendom is dat wraak of haat juist nergens toe leidt, noemt Grunberg. Toch ziet hij in de Nederlandse maatschappij vaak het tegenovergestelde. “Bijvoorbeeld in het strafrecht merk ik vaak op dat wraak juist als iets moois wordt gezien. De haat en vernedering die criminelen over zich afroepen vind ik vreselijk. Het gaat mij natuurlijk niet om het goedpraten van criminaliteit. Maar mensen willen hen maar al te graag vernederen en denken dan: ‘Nu kunnen we dat doen’. Voor mij zijn dat moderne heksenverbrandingen.”

Des te opmerkelijker vindt hij het dat de partijen die deze wraakgevoelens stimuleren, en niet wars zijn van het aanwijzen van een zondebok, juist degenen zijn die op de proppen komen met de ‘joods-christelijke cultuur’. Hier brengt de schrijver tegenin dat juist uit hun handelen en spreken vaak blijkt dat ze echt geen idee hebben waar ze het over hebben. Zo noemt Grunberg bijvoorbeeld dat in het Nieuwe Testament is te lezen hoe Jezus zich juist identificeert met de zondaren en buitenstaanders, in plaats van ze te veroordelen.

Luisterend oor

Juist dit identificeren biedt kans voor een luisterend oor, een oproep die we zo vaak horen in de recente antiracisme betogingen. Hoe denk jij over de recente ontwikkelingen in de racismedebat en Grunbergs antwoord op racisme? Discussieer mee op onze facebookpagina.

Beluister hier de aflevering van de Ongelooflijke Podcast met Arnon Grunberg en Stefan Paas.