Een ongelooflijke unlock

Zomercolumn: de kerk na corona

De komende weken plaatsen we de mooiste columns geschreven door onze lezers. Deze week Paul Delfgaauw over het thema 'kerken na corona'. "Zijn kerken zelf niet al tijden in lockdown? Sinds jaar en dag vergrendelen vele gelovigen de deur van de Godshuizen achter zich."

Een ongelooflijke unlock

Stel, Corona is bedwongen. Het vaccin werkt perfect en opgelucht gooien we de virtuele deuren van de online-kerken dicht. We kunnen God weer echt een hand - geen ‘liturgische’ - geven en tot ons toelaten. Kijken naar het scherm voelde als valse saamhorigheid, net zoiets als een kille zorgrobot, in je handen gedrukt door het zorgcentrum omdat niemand tijd heeft om met je te praten. Livestreams als surrogaatcontact met God. Virtual unreality. Deadstreams.    

Scherm nu op zwart. Het voelt goed om je ogen te sluiten en live terug te zijn bij God. Werkelijk terug bij God kan nu weer in een kerk of stiltecentrum. Tijdens de lockdown ontmoette ik Hem in het bos tijdens een wandeling tussen stille bomen. Bladeren die je slechts zacht hoort ruisen, vogels die in je oren fluiten. De zon die je verwarmt. Frisse regendruppels als verkoeling. Met je hoofd in de wolken, je voeten op aarde. Benedictus de Spinoza wist het al met zijn beroemde ‘Gods-formule’. ‘Deus sive Natura’ of: ‘God, ofwel de Natuur’.  

Kerk zijn na de lockdown

Kerken na Corona. Na de lockdown? Zijn die kerken zelf niet al tijden in lockdown? Sinds jaar en dag vergrendelen vele gelovigen de deur van de Godshuizen achter zich. Zij laten zich niet meer verlokken met hun boodschap. ‘Kerken boeten in aan gezag, bindingskracht en populariteit’, liet het Sociaal en Cultureel Planbureau al in 2018 weten. Gelovigen zoeken blijkbaar iets anders. Houvast in het geloof, dat wel, nog steeds. Iets wat ze in de kerk niet meer vinden. 

Kunnen mensen buiten die kerk de hand van God wel blijven vasthouden? Of geldt voor gelovigen nog immer dat er ‘geen heil te vinden is buiten de kerk’, zoals Cyprianus van Carthago in de eerste helft van de derde eeuw de gelovigen voorhield. Volgens deze kerkvader kan een gelovige ‘God niet als Vader hebben wie de Kerk niet als moeder heeft’. Maar wat als weinigen nog heil zien ìn die kerk, die ze echt niet meer als moeder kunnen beschouwen. Ook niet na Corona.

Tijd voor ontgrendeling

Kerken na Corona. Tijd voor ontgrendeling. Unlock. Niet van kerken, want die gaan steeds meer dicht, maar de harten van de mensen willen meer opengaan. Naar buiten treden. Elkaar weer met open armen ontvangen, hand in hand lopen met groot en klein, oud en jong, zwart en blank. God weer een hand geven wil zeggen dat ‘all lives matter’. Het leven doet ertoe, de natuur, de hele wereld. Geloven is een werkwoord. Dat is zorgen voor jezelf, de ander, de aarde. Jezus had geen religie en geen kerk, maar wel mensen die Hij een hand wilde geven. Hij gaf om mensen, was begaan met de ander. Met gerechtigheid en liefde als wapen. Dat is nog eens bindingskracht. Wat een energie komt er dan vrij. Mogen we ook doen. Dan staat niemand meer met lege handen. Kunnen we elkaar een hand geven. Een ongelooflijke unlock.