"Wie geen oog heeft voor de eigenlijke boodschap van Jezus heeft er dus maar weinig van begrepen"

Afgelopen dinsdag was alweer de laatste aflevering van 'Jezus van Nazareth verovert de wereld'. Michaël Koornneef is redacteur voor deze serie en schrijft over de apostelen en het christendom. Hij laat ons kennismaken met de apostel Thaddeüs; een relatief onbekend figuur.

"Wie geen oog heeft voor de eigenlijke boodschap van Jezus heeft er dus maar weinig van begrepen"

Armenië, een klein en onherbergzaam landje in het Kaukasusgebergte. We weten er vrijwel niks van - misschien dat sommigen het vaag kennen van het Songfestival. Maar vermoedelijk niet een bestemming waarvan je direct denkt: daar ga ik heen met vakantie.

Dat is jammer, want als iets duidelijk is geworden in de vierde en laatste aflevering van ‘Jezus van Nazareth verovert de wereld’, dan is het wel dat Armenië van groot belang is geweest in de geschiedenis van het christendom; het was het eerste land ter wereld waar het christelijk geloof (met dank aan de apostel Thaddeüs) omarmd werd als staatsgodsdienst. Dat gebeurde al in het jaar 301.

Superioriteit en arrogantie

Ruim 1700 jaar zijn de Armeniërs christenen. Het geloof is onderdeel van hun identiteit en het heeft hen als volk bijeengehouden in tijden van onderdrukking. Al vroeg zagen zij de kracht ervan: geloof is een manier om greep te krijgen en te houden op de chaotische werkelijkheid en om vorm te geven aan de verwondering van het leven.

Bovendien is de christelijke boodschap er een van gelijkwaardigheid en naastenliefde. Een ongekend idee dat diepe indruk moet hebben gemaakt op de Armeniërs; het maakte immers een koning gelijk aan een slaaf. In die zin heeft het christendom een sterk sociale en regulerende functie dat korte metten maakt met gevoelens van superioriteit en arrogantie.

Vredelievendheid

Het lijkt erop dat West-Europa zijn christelijke erfenis langzaam uit het oog aan het verliezen is. Er dient zich aan de horizon een gevaarlijk alternatief aan in de vorm van nationalisme (iets wat 80 jaar geleden ook al gebeurde en dat tot de grootste catastrofe in de Europese geschiedenis heeft geleid).

Nu is het niet zo dat het christendom automatisch tot vredelievendheid leidt. In het verleden is het zelfs vaak genoeg gebruikt als een manier om anderen uit te sluiten. Wie geen oog heeft voor de eigenlijke boodschap van Jezus, maar deze slechts aanwendt als een instrument voor eigen gewin, heeft er dus maar weinig van begrepen. De scheidslijn tussen geloof als een middel om vanuit te handelen en als tribaal doel om je achter te verschuilen, is dan ook flinterdun.

Oude verhalen

Onze maatschappij is gestoeld op christelijke waarden die later verdiept zijn door de idealen van de Franse revolutie: vrijheid, gelijkheid, broederschap. Het zou prettig zijn als we ons weer eens gingen verdiepen in die oude verhalen om ons te binnen te brengen wat ons verenigt in plaats van wat ons verdeelt: mens zijn.

Bekijk hier de laatste aflevering van Jezus van Nazareth verover de wereld