Zal naar de kerk gaan ooit weer hetzelfde zijn?

Nu de kerken weer door groepen van honderd mensen bezocht mogen worden, verdwijnen de online kerkdiensten van de buis. Voor de één een verademing en voor de ander een gemis.

Zal naar de kerk gaan ooit weer hetzelfde zijn?

De afgelopen weken hebben veel kerkgangers online kerkdiensten gevolgd. Ze verdwijnen één voor één van televisie en internet. Toch keert De BEAM Kerkdienst vanaf zondag 6 september weer terug op televisie, omdat de behoefte aan diensten voor jongeren blijft bestaan. Daarnaast durft niet iedereen de stap naar de kerk al te nemen.

Ook is het de vraag of gemeenteleden bij hun eigen kerk zijn blijven plakken. Tijs van der Brink wijdde een column aan het onderwerp, nadat uit onderzoek bleek dat 30% van de kerkgaande christenen niet naar de onlinedienst van zijn of haar eigen gemeente kijkt, maar juist eens rondsnuffelt bij een andere kerk.

Kop koffie

Volgens hoogleraar Praktische Theologie Hans Schaeffer, zijn online kerkdiensten geen volwaardig alternatief voor een dienst in een kerkgebouw. "Het is half of nog minder,” zegt hij tegen RTV Oost. De online kerkdiensten zorgen hebben bij hem voor nieuwe inzichten gezorgd. "Een kerkdienst thuis bekijken heeft sowieso een andere impact. De hele setting is anders. Ook ik haal onder een schriftlezing wel eens een kop koffie. Voorgangers hebben online een grotere uitdaging om de aandacht van het thuispubliek vast te houden. Veel diensten zijn online korter dan een echte kerkdienst, die soms wel vijf kwartier duurde."

Volgens hem zijn het houden van kerkdiensten belangrijk voor de gemeenschapszin. “Nu duidelijk is dat we zeker tot het einde van dit kalenderjaar in kleine kring moeten samenkomen is het een belangrijke vraag hoe we de gemeenschap bij elkaar houden." Volgens Schaeffer ligt de sleutel tot de oplossing bij kleinere groepen. "Kleinere groepen mensen die elkaar ontmoeten. De viering kan niet zonder de kleine groepen en de kleine groep kunnen niet zonder de viering."

Ook samenzang maakt volgens hem een groot verschil in de beleving van een dienst. Schaeffer: "Zingen is dubbel bidden. De intensiteit is sterker. Je hele lijf doet mee. Zingen is een wezenlijk onderdeel van het vieren van het heil wat God gegeven heeft aan de wereld." Bij een online kerkdienst mogen de kijkers uiteraard wel zingen, maar is volgens Schaeffer toch een beetje vreemd. "Je zingt wel, maar het voelt raar om dat in de eigen huiskamer te doen. Ik merk dat zelf ook. Helemaal als er een wat minder bekend lied wordt ingezet." 

Rekenhulp

Nu zingen onder bepaalde voorwaarden weer toegestaan is heeft de werkgroep 'Zingen in de kerk' 1 juli een advies gepubliceerd over zingen en ventilatie in kerkgebouwen. "Op basis van de bestaande kennis wordt brede gemeentezang nog steeds afgeraden,” luidt het rapport. “Als u echter toch zingt, doe dit dan in een grote monumentale kerk, als het gaat om een middelgrote kerk (oppervlakte 500 m2) moet er een uitstekend ventilatiesysteem aanwezig zijn of doe het buiten. In een kleine kerk (minder dan 1000m3 en lager dan 4 m) kan 'eigenlijk niet veilig gezongen worden.” Het is dus niet zomaar te bepalen De week brengt de werkgroep een rekenhulp uit waarmee je uit kan rekenen of jouw kerk geschikt is om in te zingen. De rekenhulp zal onder andere te vinden zijn op de website van de PKN.

Wat heeft jouw voorkeur, een dienst in de kerk of via televisie of livestream? En waarom?