Zijn hagenpreken terug van weggeweest?

Christenen zoeken de buitenlucht om hun diensten te houden

Voor christenen blijft de samenkomst en de samenzang een cruciaal aspect van de geloofsbeleving. Maar onder recente versoepeling van de coronamaatregelen is het nog steeds moeilijk om op de oude manier de eredienst te houden. Daarom zoeken veel christenen de laatste weken manieren om in de buitenlucht zogenaamde ‘hagenpreken’ te houden.

Zijn hagenpreken terug van weggeweest?

Christenen hebben vanaf het begin van de lockdown creatieve manieren moeten bedenken om hun eredienst voort te zetten. Zo maakten ze gebruik van livestreams en geluidsopnames om iedere zondag toch een gevoel van saamhoorigheid te creëren.

Sinds 1 juni is het weer mogelijk om in één ruimte samen te komen, mits men zich houdt aan een maximum van dertig personen. Helaas kan er alleen onder strikte voorwaarden zamenzang plaatsvinden tijdens een dienst, omdat dit het risico van verspreiding van het virus verhoogt. 

Hagenpreken

Omdat het neuriën van psalmen voor veel christenen niet voldoende is, worden de laatste weken manieren gezocht om diensten in de buitenlucht te houden. Door sommige initiatiefnemers ook wel hagenpreken genoemd. Dit refereert aan een zestiende-eeuws fenomeen uit de Lage Landen. Het was toen verboden door de Spaanse overheersers om protestantse diensten te houden. Protestanten zagen zich daarom gedwongen om het gezag te ondermijnen en buiten de stad op een beschutte plek te verzamelen.

Vandaag de dag lijkt dit opstandige karakter van de hagenpreek op een nieuwe manier terug te keren. De diensten in de buitenlucht zijn een manier om de huidige regelgeving te omzeilen. Hoewel de kerkgebouwen weer gebruikt mogen worden, biedt de regelgeving niet de ruimte waarbinnen veel christenen een volwaardige eredienst kunnen organiseren.

Diensten in stadsparken

De samenzang, dat nu alleen onder strikte voorwaarden mag, vormt de voornaamste reden om de dienst naar de buitenlucht te verplaatsen. ‘Net zoals het feit dat samenkomst belangrijk is voor religieuze gemeenschappen, is zingen ook een kernonderdeel van kerken. Bij het verbod op samenzang wordt ook de vrijheid van geloofsuiting aangetast’, stelt ChristenUnie-raadslid Don Ceder in een schriftelijke vraag aan het Amsterdamse College van Bestuur. Daarom verzocht hij het College om het mogelijk te maken voor kerken om bijvoorbeeld in de stadsparken diensten te houden. Zijn redenering is dat het besmettingsrisico aanzienlijk kleiner is in de buitenlucht, vooral wanneer de anderhalve meter regel in acht wordt genomen.

Op 6 juli reageerde het College positief op het verzoek van Ceder om hagenpreken te organiseren. Bijeenkomsten zouden mogen worden gehouden in de openbare ruimte, mits het tijdig wordt gemeld en iedereen zich aan de anderhalve meter houdt.

Christelijke manifestatie

Christenen laten zich vanavond ook horen op het Haagse Malieveld in de vorm van een evangelische manifestatie. Dit initiatief komt van Wim Hoddenbagh, oprichter van stichting Precense. Hij hoopt met de manifestatie een tussenvorm te vinden voor christenen die het kijken van livestreams beu zijn, maar ook niet in verzet willen komen tegen de regels die de overheid heeft gesteld.

Zo stelt Hoddenbagh in een interview met Groot Nieuws Radio: ‘Zelf ben ik dankbaar voor de manier waarop de regering ons door de crisis heeft begeleid, ondanks de impopulaire beslissingen. Toch vroeg ik me af of het mogelijk was om in de openbaarheid te treden.’ In overleg met de burgemeester van Den Haag kreeg Hoddenbagh toezegging om voor maximaal tweeduizend mensen op het Malieveld te verzamelen. Inmiddels heeft de organisatie al laten weten op hun website dat de plekken vergeven zijn. 

‘Het is een religieuze manifestatie, dat valt onder het demonstratierecht’ legt Hoddenbagh uit. ‘We demonstreren niet, maar willen gewoon Gods heerlijkheid zichtbaar maken. Iedereen kan erbij zijn.’ Er worden daarom zo min mogelijk risico's genomen door de organisatie. Zo wordt er tijdens de manifestatie ervoor gezorgd dat iedereen minimaal drie meter afstand houdt, in plaats van de standaard anderhalve meter.

Vrije geloofsuiting

In de zomer van 1566 was de hagenpreek dé manier voor protestanten om hun geloof uit te oefenen. Zij hadden toen nog geen beschikking over gebouwen waar zij welkom waren. Bijna vijfhonderd jaar later zijn de kerkgebouwen vanwege het virus geen goede plek meer voor een volwaardige eredienst.

Is de moderne hagenpreek simpelweg het naar buiten verplaatsen van de eredienst of is het eerder de omzeiling van virusmaatregelen? Kortom, moeten we huiverig zijn voor het opstandige karakter van deze openluchtdiensten? Discussieer mee en geef je mening op onze facebookpagina.