"De sleutel tot geluk is stilstaan bij je eigen sterfelijkheid"

Cabaretier Tim Fransen in Adieu God?

Door de huidige coronacrisis worden we stevig met ons neus op de feiten gedrukt. Dood ligt op de loer en het overheidsbeleid is gericht op het vermijden ervan. Toch is het volgens cabaretier Tim Fransen juist het stilstaan bij onze sterfelijkheid die ons geluk laat ervaren. Hoe dan? En welke kracht schuilt er in verzoening met de dood?

"De sleutel tot geluk is stilstaan bij je eigen sterfelijkheid"

Momenteel lijkt de dood onze grootste vijand, die we bevechten met coronamaatregelen. Begrijpelijkerwijs leven de meeste mensen het liefst zo lang mogelijk.

De uitspraak Memento Mori (Gedenk te sterven) wordt al sinds de Romeinse tijd gebruikt om ons aan onze sterfelijkheid te herinneren. Tegenwoordig gebruiken we liever Carpe Diem (Pluk de dag). Genieten van het leven voelt een stuk gezelliger dan denken aan de dood. Toch is sterven een van de weinige zekerheden die we in het leven hebben.

'You are going to die'

Tim Fransen vertelt in Adieu God? over een app die hem vijfmaal daags herinnert aan zijn eigen sterfelijkheid, door de boodschap 'You are going to die'. Tim: "Deze boodschap komt van een Tibetaanse wijsheid dat de sleutel tot geluk het vijf keer per dag stilstaan bij je eigen sterfelijkheid is. 

De meeste mensen leven alsof ze onsterfelijk zijn. Heel vaak is de reactie op die app dan ook 'Wat luguber'. Maar dat illustreert voor mij precies dat de dood iets is wat mensen van zich af duwen. Terwijl 'You are going to die' niet luguber is. Het was de basisvoorwaarde, exact de deal vanaf het begin af aan.

Dus het feit dat je dat luguber vindt, suggereert dat je iets nog niet helemaal hebt geaccepteerd. En dat is ook een uitdaging. Maar het feit is dat we eindig zijn."

Leef alsof het je laatste dag is

Wat zou dagelijks stilstaan bij de dood ons moeten opleveren? Brengt het geen extra zwaarte in ons bestaan? Al in de eerste eeuw na Christus bepleitte stoïcijn Epictetus om dagelijks aan de dood te denken en te leven alsof het je laatste dag is. Het besef dat het leven eindig is, zou ons moeten laten inzien wat belangrijk is. Wat er écht toe doet.

Verzoenen met de dood

Voor Tim Fransen brengt het dagelijks stilstaan bij de dood een gevoel van nederigheid met zich mee. "De dood is niet iets waar je over na kunt denken, maar waar je je mee moet zien te verzoenen. De dood is niet iets wat je gaat oplossen."

De gedachte dat hij uiteindelijk dood zal gaan laat Tim inzien dat de wereld niet om hem draait. "Het feit dat ik niet het allerbelangrijkst ben in deze wereld, dat ik niet het middelpunt ben, inspireert mij om nederig te zijn. Om liefdevol te zijn naar andere mensen..."

Bekijk hier de uitzending met Tim Fransen