Halloween: onschuldig verkleedpartijtje of ‘duister’ feest?

Morgen is het Halloween. Het feest wordt steeds populairder in Nederland, maar onder christenen zorgt Halloween voor discussie. Een feest met geesten, doden en heksen, moet je dat wel vieren?

Halloween: onschuldig verkleedpartijtje of ‘duister’ feest?

Om even bij het begin te beginnen: Halloween is een van oorsprong Keltisch feest. De Kelten vierden feest, omdat de oogst binnen was en er een nieuw jaar zou beginnen, vertelt Paul van Geest. Hij is hoogleraar kerkgeschiedenis aan de Universiteit van Rotterdam. “De Kelten vierden het einde van de oogsttijd. Daar kwam een laag overheen toen de christenen naar Ierland kwamen. Die vierden namelijk Allerzielen. Dat was rond 2 november.”

Ook zouden de Kelten vuren ontsteken en zich griezelig verkleden, omdat ze dachten dat de doden die nacht terugkwamen om bezit te nemen van een levend lichaam. Zo wilden ze de geesten wegjagen. Met Allerheiligen (1 november) en Allerzielen (2 november) herdachten de christenen juist hun overledenen. Hier zou uiteindelijk ook de naam vandaan komen: Allerheiligenavond is All Hallow’s eve, wat nu Halloween is. De Kelten namen het feest mee toen ze naar de VS trokken, vertelt Van Geest. “Daar werd het een kinderlijk en vriendelijk griezelfeest, maar er zitten bepaalde wortels in Halloween die beangstigend kunnen zijn.”

Het feest ontwikkelde zich in Amerika tot een traditie met veel enge kostuums en versieringen en met al deze aspecten kwam het feest weer terug naar Europa. Nu is Halloween steeds populairder in Nederland. Maar sommige christenen hebben moeite met het feest. Een feest in het teken van de dood, van geesten, met nepbloed en sommigen zeggen zelfs met occulte aspecten, misschien moet je dat als christen maar niet opzoeken.

Happyween

Corma Bezemer is een christen die vindt dat je verre moet blijven van die kan van de geestelijke wereld, zeker als christen. “Ik verbaas me erover als christenen Halloween vieren. Het is niet alleen maar onschuldig, leuk en grappig.” Ook zij zag dat de populariteit van Halloween steeds groter werd. Daarom kwam ze met een alternatief: Happyween. “Vanuit mijn werk als missionair werker bij Jeugd met een Opdracht stond ik al veel in contact met verschillende kerken in mijn woonplaats Barendrecht. Samen met een aantal van die kerken ben ik twee jaar geleden begonnen met Happyween en vorig jaar hebben we het groots opgezet.”

Happyween is eigenlijk een activiteitenweek voor de jeugd, legt Bezemer uit. Zo biedt ze een alternatief voor het wat ‘duistere’ Halloween. Dit jaar kon het door corona helaas niet doorgaan, maar vorig jaar was het een succes. Bij de georganiseerde lampionoptocht waren zo’n 250 kinderen, vertelt Bezemer. “Er komen ook niet-christenen op af. Soms vinden mensen het moeilijk om hun kinderen een feest te verbieden, wat ik kan begrijpen. Wij bieden nu een alternatief.” Dit omdat Bezemer Halloween niet ziet als onschuldig verkleedfeest. “Mensen verkleden zich soms zo goed, als zombies en monsters, dat ik soms al schrik van wat ik zie. Kinderen zien de scheidslijn tussen fantasie en realiteit vaak nog minder goed, dan is het echt beangstigend.”

Kleine lieve heksjes

Volgens Van Geest valt het allemaal wel mee. Hij denkt dat we er niet teveel een gedoe van moeten maken. “Zoals het nu is, zeer commercieel, is het toch vooral grappig. Onze kinderen liepen ook als heks verkleed en met bezempjes. ‘Mijn kleine lieve heksjes’ zei ik dan. Men zet een pompoen in de tuin en kinderen die griezelen. Het is onschuldig.”

In de oorsprong van Halloween zitten wel een aantal aspecten die bedenkelijk zijn, denkt Van Geest. Daar zou hij ook wegblijven. “Als je die zou oprakelen en daar festiviteiten omheen zou organiseren, zou ik niet meedoen. Contact zoeken met de doden bijvoorbeeld. Daar moet je als christen volgens mij weg van blijven. Maar bij mijn weten is dat niet iets wat nu nog veelvuldig aan de hand is met Halloween. Het is meer een commercieel verkleedfeest. Zie er de charme van in, dat kinderen op een onschuldige manier griezelen bij een pompoen terwijl ze als een heks verkleed zijn. Veel meer is het niet.”