Het coronavaccin: hoe hoog leg je de lat?

Eerder deze week kondigde De Jonge aan dat we voorlopig nog vastzitten aan de huidige coronamaatregelen. Des te dringender de vraag naar een coronavaccin wordt. De Londense ziekenhuisdirecteur Marcel Levi is optimistisch: hij denkt dat er in december al een vaccin beschikbaar is. Volgens hem zou er best wat meer risico genomen mogen worden om dat proces te versnellen. In het radioprogramma Dit is de Dag gaat hij hierover in gesprek met microbioloog Rosanne Hertzberger.

Het coronavaccin: hoe hoog leg je de lat?

Marcel Levi vertelt dat er in de afgelopen maanden veel testen zijn gedaan met het vaccin, op tienduizenden proefpersonen wereldwijd, met als doel om de effectiviteit en de veiligheid ervan vast te stellen. “Wij doen in Londen zelf heel veel van die trials, dus ik heb een beetje zicht op de data, niet van alle data, maar ik zie wel een beetje hoe het gaat. Ik denk dat we heel dichtbij het punt zijn dat we denken dat het voldoende effectief is en voldoende veilig is om het aan mensen te geven.”

Groen licht

Volgens de ziekenhuisdirecteur is de verwachting dat het eerste vaccin ongeveer in de eerste helft van december zal worden uitgerold. Daarvoor vinden er eerst nog uitgebreide onderzoeken plaats. “Die gegevens worden al maanden verzameld en worden op dit moment geanalyseerd en bij elkaar gelegd. Belangrijke stap is dan dat de registratieautoriteiten daarnaar kijken en dat die op een gegeven moment zeggen: 'Dit is genoeg informatie voor ons om het groene licht te geven voor het gebruik van het vaccin'.” Vanaf dat moment zou er op grote schaal gevaccineerd mogen worden.

Discussie

De discussie die nu gevoerd wordt gaat over de vraag ‘Hoe hoog leg je de lat?’ “Normaliter wordt de lat heel hoog gelegd voor vaccins, want je gaat het geven aan in principe gezonde mensen en dan wil je natuurlijk absoluut niet dat zij daar ziek van worden. Daarom ligt die lat waanzinnig hoog, maar moet die lat in deze uitzonderlijke situatie wel zo hoog liggen? Nu gaan er elke dag duizenden mensen over de hele wereld dood aan het coronavirus en het enige wat we ertegen kunnen doen is de maatschappij op slot gooien, maar dat leidt ook tot veel ziekten en misschien zelfs wel tot overlijdens. Dus misschien moet je wel zeggen: 'we vinden het vaccin nu wel veilig genoeg, als je dat afweegt tegen andere risico’s.' Je zou natuurlijk ook als politici, als beleidsmakers, kunnen zeggen: 'controlerende instanties, in deze uitzonderlijke situatie vinden wij het goed dat jullie de lat een heel klein beetje lager leggen'", aldus Levi.

Acceptabel risico

Microbioloog Rosanne Hertzberger was in eerste instantie sceptisch over de komst van het vaccin, maar is inmiddels van gedachte veranderd. “In april had ik nog de hoop dat we de testen op orde zouden krijgen en we een beetje zoals Oost-Azië zouden worden, waar ze het virus tot op heden onder controle hebben.”

Maar dat bleek helaas niet het geval te zijn, want veel landen hebben te maken met de tweede coronagolf en ook Nederland kan daarover meepraten. “Als je vandaag de dag kijkt, is de nood heel hoog. Het is zo’n uitzichtloze situatie eigenlijk. Als er vier maanden ophokplicht nodig is om dit virus onder controle te houden, dan ben ik al blij als de onderzoekers wat hoekjes afsnijden van het vaccin en de autoriteiten daarbij ook zeggen: ‘Eén op de vijftigduizend kans op een ernstige bijwerking, misschien is dat wel een acceptabel risico,’ aldus Hertzberger.

Luister hier het hele gesprek terug.